Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Uluslararası Ege Bölgesi Aile Hekimliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.1-2, (Özet Bildiri)
BİRİNCİ BASAMAK PERSPEKTİFİNDEN ÜLKELER ARASINDAKİ TUZ TÜKETİMİ FARKLILIKLARININ NEDENLERİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR STRATEJİLER
Halil ŞEHİTLİOĞULLARI 1, Birkan BAYRAK2
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı halilsehitliogullari@gmail.com1
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı dr.birkanbayrak@gmail.com2
Bildiri Türü: Sözel sunum
Amaç: Bu çalışma, kültürel, coğrafi, ekonomik, politik ve beslenme alışkanlıkları gibi faktörlerin ülkeler arasındaki tuz tüketimi farklılıkları üzerindeki etkilerini analiz eden bilimsel literatürü sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen veriler ışığında, aile hekimliğinin bütüncül yaklaşımı çerçevesinde bireye ve topluma özgü, sürdürülebilir tuz azaltma stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlamak hedeflenmektedir.
Metodoloji: Bu araştırma, Joanna Briggs Institute (JBI) Scoping Review metodolojisine ve PRISMA-ScR kılavuzuna uygun olarak yürütülmüştür. PubMed, Scopus, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında 2010-2024 yılları arasında yayımlanan hakemli makaleler ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) raporları incelenmiştir. Seçilen çalışmalar tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve tuz tüketimini etkileyen faktörler birinci basamak koruyucu hekimlik perspektifiyle kategorize edilmiştir.
Bulgular: Dünya genelinde günlük tuz tüketimi ülkeler arasında 4 gram ile 12 gram arasında değişmektedir. Asya ülkelerinde tüketim 10 gramın üzerindeyken, Batı Avrupa ülkelerinde bu oran 5-7 gram arasındadır. Asya mutfağındaki fermente gıdalar ve soya sosu kullanımı, deniz ürünleri tüketimi ve tropikal bölgelerdeki terleme oranları ile gelişmiş ülkelerdeki yüksek işlenmiş gıda tüketimi tuz alımını artıran temel faktörlerdir. İngiltere ve Finlandiya gibi ülkelerde birinci basamak hizmetleriyle entegre edilen ve süreklilik arz eden tuz azaltma politikalarının başarılı olduğu görülürken, gelişmekte olan ülkelerde benzer politikaların henüz yeterince uygulanmadığı saptanmıştır.
Sonuç: Ülkeler arasındaki tuz tüketimi farklılıkları; kültürel yemek alışkanlıkları, coğrafi özellikler, ekonomik durum ve beslenme alışkanlıkları gibi bireyi bütüncül olarak etkileyen faktörlerden ciddi şekilde etkilenmektedir. Mevcut tuz azaltma stratejileri bazı bölgelerde başarılı olsa da aşırı tuz tüketimi küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Tüketimin azaltılması ve kalıcı davranış değişiklikleri sağlanabilmesi için, aile hekimlerinin sürekli ve erişilebilir danışmanlık rolünü merkeze alan, sürdürülebilir ve kapsayıcı halk sağlığı politikalarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, Halk sağlığı, Küresel sağlık politikaları, Scoping review, Tuz tüketimi
CAUSES OF VARİATİONS İN SALT CONSUMPTİON AMONG COUNTRİES AND SUSTAİNABLE STRATEGİES FROM A PRİMARY CARE PERSPECTİVE
Halil ŞEHİTLİOĞULLARI 1, Birkan BAYRAK2
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of Family Medicine
halilsehitliogullari@gmail.com1
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of Family Medicine
dr.birkanbayrak@gmail.com2
Presentation type: Oral presentation
Objective: This study systematically reviews the scientific literature to analyze the effects of cultural, geographic, economic, political, and dietary factors on differences in salt consumption across countries. Based on the data obtained, the goal is to contribute to the development of sustainable salt-reduction strategies tailored to individuals and communities within the framework of a holistic approach to family medicine.
Methodology: This research was conducted in accordance with the Joanna Briggs Institute (JBI) Scoping Review methodology and the PRISMA-ScR guidelines. Peer-reviewed articles published between 2010 and 2024 in the PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases, as well as reports from the World Health Organization (WHO), the Food and Agriculture Organization (FAO), and the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), were reviewed. The selected studies were evaluated using thematic analysis, and factors influencing salt consumption were categorized from a primary care perspective.
Findings: Daily salt consumption worldwide ranges from 4 grams to 12 grams across countries. While consumption exceeds 10 grams in Asian countries, it ranges between 5 and 7 grams in Western European countries. The use of fermented foods and soy sauce in Asian cuisine, seafood consumption, sweating rates in tropical regions, and the high consumption of processed foods in developed countries are the primary factors driving increased salt intake. While salt reduction policies integrated into primary care services and implemented consistently have proven successful in countries such as the United Kingdom and Finland, similar policies have not yet been adequately implemented in developing countries.
Conclusion: Differences in salt consumption between countries are significantly influenced by factors that holistically affect individuals, such as cultural dietary habits, geographical characteristics, economic status, and nutritional habits. Although current salt-reduction strategies have been successful in some regions, excessive salt consumption remains a major public health issue worldwide. To reduce consumption and achieve lasting behavioral Changes, there is a need for sustainable, inclusive public health policies that center on the role of family physicians as providers of continuous, accessible counseling.
Keywords: Dietary habits, Public health, Global health policies, Scoping review, Salt consumption