Ki̇şi̇sel Ki̇mli̇k ve Sosyal Ki̇mli̇k İçi̇n Öztanimlayici Anilarin Özelli̇kleri̇ ve İşlevleri̇ni̇n Karşilaştirilmasi
The Journal of Academic Social Science, cilt.177, sa.177, ss.266-284, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 177 Sayı: 177
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29228/asos.90035
- Dergi Adı: The Journal of Academic Social Science
- Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus
- Sayfa Sayıları: ss.266-284
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırma, bireylerin kişisel ve sosyal kimlikleriyle ilişkili öztanımlayıcı otobiyografik anılarının fenomenolojik özelliklerini ve işlevsel kullanımlarını karşılaştırmayı, ayrıca sosyal kimlikle özdeşim düzeyinin sosyal kimlikler için öztanımlayıcı anılar ile olan etkileşimini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 99 yetişkin katılımcıdan çevrim içi oluşturulan form aracılığıyla bir adet kişisel ve bir adet kendi seçtikleri sosyal kimlikleri (örn. öğrenci, taraftar, cinsiyet, vb.) için iki farklı öztanımlayıcı anı anlatmaları istenmiş, ardından çalışma değişkenleri olan anıların özellikleri, işlevleri ve sosyal kimlikle özdeşim düzeyi için özbildirime dayalı ölçekler kullanılarak ölçülmüştür. Elde edilen veriler, gruplar arası karşılaştırmalar için İki Yönlü Tekrarlı Ölçümler ANOVA, çoklu karşılaştırmalar için Bağımlı Örneklem t-testleri ve değişkenler arası ilişkiler için Kendall’s Tau Korelasyon Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal kimlik için öztanımlayıcı anıların kişisel kimlik anılarına kıyasla anlamlı düzeyde daha olumlu duygu yüklü olduğunu, daha düşük duygusal mesafeyle hatırlandığını, duygusal olarak daha az aşırılaştırıldığını ve daha az gözlemci perspektifiyle hatırlanan anılar olduğunu göstermiştir. Korelasyon analizleri, sosyal kimlik özdeşim düzeyinin öztanımlayıcı anıların canlılığı, ulaşılabilirliği, paylaşımı ve duygusal yoğunluğu ile pozitif; duygusal mesafe ile ise negatif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, sosyal kimliklerin otobiyografik belleğin yapılandırılmasında temel bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, kimlik ve bellek etkileşimini sosyal psikolojik bir perspektifle ele alarak alanyazına önemli bir katkı sağlamaktadır.