Akademik Veri Yönetim Sistemi
The Journal of Academic Social Science ASOS, cilt.14, sa.173, ss.304-317, 2026 (Scopus)
Bu araştırmanın amacı, toplumun sigara izmaritlerinin çevre üzerindeki etkilerine yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir farkındalık ölçeği geliştirebilmektir. Dünyada en yaygın çevre kirliliği türlerinden biri olan sigara izmaritleri, doğada uzun süre kalarak ciddi çevresel zararlara yol açabilmektedir. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 4,5 trilyon sigara izmaritinin çevreye atıldığı düşünüldüğünde, toplumun bu kirlilik türüne yönelik farkındalık düzeyinin belirlenmesi önemli bir gereklilik haline gelmektedir. Bu nedenle sigara izmaritlerinin çevresel etkilerine yönelik geliştirilmiş herhangi bir ölçeğe literatürde rastlanmaması araştırmanın özgün değerini ortaya koymaktadır. Betimsel yöntemin kullanıldığı araştırmanın pilot uygulaması için, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında bir üniversitede 20 anabilim dalında öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf düzeyindeki 302 öğretmen adayı rastlantısal olarak seçilmiştir. Veriler, SPSS 29 programı kullanılarak analiz edilmiş; ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlandıktan sonra, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) AMOS 21 programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen analizler sonucunda, ölçeğin istatistiksel açıdan uygun, geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu ölçek geliştirme çalışması, konuya yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçeğin literatüre kazandırılması yanında, konu hakkında farkındalık oluşturabilecektir. Ayrıca çalışma bu konuda eğitim ve yasal düzenleme çalışmalarının geliştirilmesine de yön verebilir.