Dokuz Eylül Üniversitesi İlaç Ve Zehir Danışma Merkezine 01 Ocak – 31 Aralık 2021 Tarihleri Arasında Bildirilen Zehirlenmelerin Değerlendirilmesi.

Yener A. E., Erdemir A., Uzunoğulları D., Çakmak M., Tokuş C., Kalkan Ş.

XIV. Özel Çalışma Modülü (ÖÇM) Sempozyumu, İzmir, Türkiye, 08 Ekim 2025, ss.69, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.69
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İLAÇ VE ZEHİR DANIŞMA MERKEZİNE 01 OCAK – 31 ARALIK 2021 TARİHLERİ ARASINDA BİLDİRİLEN ZEHİRLENMELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ahmet Ersin YENER1, Azad ERDEMİR1, Didar UZUNOĞULLARI1, Muhammed ÇAKMAK1, Cemre TOKUŞ2, Şule KALKAN3

1Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem 3 ÖÇM Grubu Öğrencileri

2Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Uzmanlık Öğrencisi

3Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Danışman

 

Giriş-Amaç: Ülkemizde zehirlenmelere ilişkin mevcut durumu ortaya koymak; elde edilen veriler doğrultusunda farkındalığı artırmak ve ulusal düzeyde zehirlenmelerin önlenmesi, tanı ve tedavi süreçlerine katkı sağlanması bakımından önemlidir. Bu amaçla çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi İlaç ve Zehir Danışma Merkezine (DEÜTF ZDM) danışılan zehirlenme olguları değerlendirilmiştir.

Gereç-Yöntem: Bu çalışma geriye yönelik tanımlayıcı nitelikte kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurulundan onay alınarak (No: 9318-GOA) başlandı. Çalışmaya 01 Ocak- 31 Aralık 2021 tarihleri arasında DEÜTF ZDM’ ye danışılan ve veri kayıt formuna kaydedilen tüm zehirlenme olguları dahil edildi.  Olguların yaş, cinsiyet, zehirlenme tipi, maruziyet yolu, zehirlenme nedeni, zehirlenmeden sonra danışma için geçen zaman, maruz kalınan etken/etkenler, klinik durum, tedavi yöntemleri ve sonuçları değerlendirildi. Veri girişi ve analizleri için Google E-tablolar ve Excel kullanıldı.

Bulgular: 01 Ocak – 31 Aralık 2021 tarihleri arasında DEÜTF ZDM’ ye 108 olgu danışılmıştır.  Danışılan olguların %69,4’ü (n=75) zehirlenme olgusu, %30,6’sı (n=33) ise ilaç danışma olgusudur.  Olguların yaş ortalaması 40.72 ± 17.44’tür. Olguların %97,3’ü (n=73) 18 yaş üstündedir. Olguların %54,7’si (n=41) erkektir. Zehirlenme olgularının %90,7’sini (n=68) akut zehirlenmeler, %97,3’ünü (n=73) ağız yoluyla zehirlenmeler ve %68’ini (n=51) intihar girişimi nedenli ile oluşan zehirlenmeler oluşturmaktadır. Olguların % 62,7’si (n=47) maruz kalımdan sonraki ilk 12 saat içinde danışılmıştır. En sık maruz kalınan zehirlenme etkeni %88,3 (n=182) ile ilaçlardır.  En sık maruz kalınan ilaç grubu %41,2 (n=75) ile santral sinir sistemini etkileyen ilaçlardır. Olguların %40,0’ı (n=30) asemptomatiktir. Olguların %33,3’üne (n=25) yalnızca semptomatik ve destek tedavi yapılmıştır.  Olguların %84’ü (n=63) iyileşmiş, %6,7’si (n=5) ölümle sonuçlanmıştır.  Ölümle sonuçlanan olguların tamamı metanol zehirlenmesidir. 

Sonuç: Zehirlenme vakalarının çoğunluğunu intihar girişimleri ve akut zehirlenmeler oluşturmaktadır. Olguların çoğu erişkin ve erkek olgulardır.  En sık maruz kalınan zehirlenme etkeni ilaçlardır. Ölümle sonuçlanan zehirlenmelerde ise etken metanoldür. Akut zehirlenmelerin önlenmesi ve tedavisinde halkın ve hekimlerin bilinçlendirilmesi önemlidir. Bu konuda eğitim programları geliştirilmeli ve sürekli eğitimler düzenlenmelidir.

Anahtar Sözcükler: İlaç ve zehir danışma merkezi, zehirlenme, zehirlenme nedenleri, ilaç zehirlenmeleri