16. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ, Girne, Kıbrıs (Kktc), 9 - 13 Nisan 2025, cilt.2025, sa.40, ss.52-54, (Özet Bildiri)
Amaç: Jinekolojik kanserlerin tedavisinde kullanılan çok kanallı silindirik aplikatör ile hastaya özgü kalite kontrol yapabilen yeni bir aplikatörün tasarlanarak üretilmesi ve bu aplikatörün uygulanabilirliğinin ve dozimetrik sonuçlarının test edilmesidir. Yöntem: Rutin hasta tedavilerinde kalite kontrol yapabilmek için elimizdeki dozimetrik araçlar göz önüne alınarak aplikatör tasarımı ve üretimi için literatür araştırmaları yanı sıra tekrarlanabilir sterilizasyon, sağlamlık ve su eşdeğerliğine yakınlık bakımından uygun materyal araştırması da yapılmıştır(Mbogori ve ark., 2022). Araştırma sonucunda tasarlanan ve üretilen aplikatörün Hounsfield Unit(HU) açısından su eşdeğerliği durumu, homojen yapıda olması, 192Ir için suya göre doz geçirgenliği gibi testler yapılmıştır (Resim 1.). Termolüminesan dozimetreler (TLD) lineer hızlandırıcıda kalibre edilmiş ve katsayıları bulunmuştur. Daha sonra kalibre edilen TLD’lerin 192Ir ile doz okuma doğruluklarını kontrol etmek için, tasarlanan özel brakiterapi su fantomu kullanılarak end to end test gerçekleştirilmiştir(Resim 2.). Son olarak tasarlanan aplikatör üzerinde Oncentra planlama sistemi ile bir test planı yapılarak TLD ile doz verifikasyonu yapılmıştır. Böylelikle sistemin çalışır ve hastaya uygulanabilir olup olmadığı test edilmiştir (Resim 3.), (Haworth ve ark., 2013). Bulgular: Araştırmalar sonucunda aplikatör üretimi için polietereterketon (PEEK) materyali seçilmiştir. Tasarlanan ve üretilen aplikatörün HU incelemesi sonucunda, homojen bir yapıda ve Nucletron aplikatöre göre su eşdeğerliği bakımından daha iyi sonuç verdiği görülmüştür (Resim 4., Tablo 1., Tablo 2.). 192Ir ile yapılan suya göre yüzde geçirgenlik ölçümleri tasarlanan aplikatör için %96,7, Nucletron aplikatör için %96,1 olarak bulunmuştur. Özel olarak tasarlanan aplikatör üzerinde elde edilen doz karşılaştırmalarında her üç ölçüm de dikkate alındığında maksimum +%5,87 ile -4,16 arasında bir doz değişimi elde edilmiştir. Yetmiş iki nokta için doz doğrulamasında 64 tanesi ±%5 sınırları içerisinde kalırken 8 tanesi aykırı olarak +%5 sınırı dışında kalmıştır. Ortalama doz değeri incelendiği zaman TLD ile ölçülen doz, planlama sisteminin hesapladığı dozdan birinci ölçümde +%0,51, ikinci ölçümde +%2,00, üçüncü ölçümde +%1,19 daha fazla çıkmıştır. Her üç ölçümün ortalama değerleri planlama ile karşılaştırıldığı zaman 24 nokta doz doğrulamasının tamamının ±%5 sınırları içerisinde kaldığı görülmüştür. Bunlardan 7 tanesi +%3 sınırı üzerinde 2 tanesi de +%4 sınır üzerindedir (Tablo 3.). Sonuç: Yapılan ölçümler sonucunda tasarlanan aplikatörün hasta tedavileri yanı sıra rutin olarak hastaya verilen dozun doğrulanması işlemelerinde de kullanılabileceği görülmüştür. Tasarlanan aplikatör ile doz doğrulaması, hem hasta tedavisi sırasında (invivo) hem de tedavi öncesinde (hastaya özgü kalite kontrol) yapılabilme imkânı sağlayabilmektedir. Çalışmada kullanılan TLD’lerin doz sonuçları ile literatür sonuçlarının uyumlu çıkmasına rağmen TLD’lerin doz sonuçlarının, TLD’lerin yüksek doz okuma hassasiyetleri katkısı ile birlikte yaklaşık olarak ±%5’lik bir dalgalanmaya sahip olduğu görülmüştür(Tai ve ark., 2017, Adaline ve ark., 2015, Majdaeen ve ark., 2021, Romanyuka ve ark., 2019). Her ne kadar ortalama TLD doz sonuçları tedavi planlama sistemi(TPS) ile oldukça uyumlu olsa da TLD’lerin bireysel olarak sergilemiş olduğu bu dalgalanma daha hassas ölçüm yapabilen mikro düzeydeki elektronik sistemlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Brakiterapi; Jinekolojik Aplikatör, Kalite Kontrol; Termolüminesans Dozimetre (TLD