Geleceği Düşünmenin İşlevleri Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Balçıklı M. B., Boyacıoğlu Bal İ.

NESNE PSIKOLOJI DERGISI, cilt.14, sa.37, ss.119-135, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 14 Sayı: 37
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.7816/nesne-14-37-07
  • Dergi Adı: NESNE PSIKOLOJI DERGISI
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Academic Search Ultimate (EBSCO), Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals
  • Sayfa Sayıları: ss.119-135
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, Hallford ve D’Argembeau (2022) tarafından geliştirilen 10 faktör ve 30 maddeden

oluşan Geleceği Düşünmenin İşlevleri Ölçeği’nin (GDİÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik

özelliklerinin incelenmesidir. Geleceği düşünme, kişinin dahil olabileceği gelecek senaryolarını, olayları

veya koşulları zihinsel olarak simüle etme yeteneğidir (Akbari ve ark., 2024). Ölçeğin çeviri sürecinin

ardından psikometrik özellikleri iki ayrı çalışma ile test edilmiştir. Çalışma 1’de 313 kişiden çevrimiçi anket

yöntemiyle veri toplanmış, açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bulgular orijinal ölçekle tutarlı olarak,

Sıkılmayı Azaltma, Ölüme Hazırlık, Kimlik Kontrastı, Olumsuz Duygu Düzenleme, Sosyal Bağlar, Hedef

Belirleme, Planlama, Problem Çözme, Karar Verme, Olumlu Duygu Düzenleme olmak üzere, toplamda on

alt boyuttan oluştuğunu göstermiştir. Çalışma 2’de 296 katılımcıyla doğrulayıcı faktör analizi

gerçekleştirilmiş ve uyum indeksleri modelin iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur, χ²(360) =

934, p < .001, CFI = .91, TLI = .89, SRMR = .05, RMSEA = .06, %90 GA [.059, .069], AIC = 25145, BIC

= 25682. Güvenirlik analizlerinde, çalışma 1’de alt boyutların Cronbach alfa katsayıları .78 ile .91 arasında,

çalışma 2’de ise .72 ile .88 arasında değişmiştir. Mevcut zamanperspektifi ve gelecek yönelimi

ölçümlerinden farklı olarak bu ölçek, geleceğe yönelik düşüncelerin işlevsel amaçlarını çok boyutlu biçimde

değerlendirmektedir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğunu ve geleceği

düşünmenin işlevlerini inceleyen araştırmalarda kullanılabileceğini göstermektedir.