Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türk Toraks Derneği 28. Yıllık Kongresi, Antalya, Türkiye, 23 - 27 Nisan 2025, ss.547-548, (Özet Bildiri)
FARKLI KRONİK AKCİĞER HASTALIĞI GRUPLARINDA GLOBAL LUNG FUNCTION INITIATIVE (GLI) PROTOKOLÜ İLE YAPILAN SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: PROSPEKTİF GÖZLEMSEL ÖN ÇALIŞMA
Zeliha Sena Bilgin¹, Erencan Begiç¹, Aylin Özgen Alpaydın¹
¹Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Sorumlu yazar: Zeliha Sena Bilgin / Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Solunum fonksiyon testi (SFT), akciğerlerin fonksiyonel değerlendirmesini sağlayan en önemli tanı araçlarından biridir. Kullanılan farklı protokollerle testlerin kalitesinin ve güvenilirliğinin artırılması amaçlanmaktadır. Bu protokoller, solunum fonksiyon testi cihaz yazılımlarına yüklenmekte ve yapılacak testin amacına, hastanın klinik durumuna ve kullanılan cihaza göre değişkenlik gösterebilmektedir. Kliniğimizde ESCS 2005 ve GLI 2012 gibi protokoller kullanılmaktadır. GLI (“Global Lung Function Initiative”), dünya çapında farklı yaş grupları ve etnik kökenlere göre standardize referans değerler sağlayan küresel bir girişimdir. Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği’nde KOAH ve astım tanısı almış hastalar dâhil edilmiştir. Bu hastaların rutin kontrolleri sırasında yapılan SFT değerleri kullanılacak; hastalar yaş, cinsiyet, boy, kilo ve hastalık tipine göre gruplandırılacaktır. Her bir hasta için yapılan SFT, GLI ve ESCS 2005 protokollerine göre iki farklı ölçümle kıyaslanacaktır.
Çalışmamıza 39 hasta dâhil edildi. Hastaların 21’i erkek, 18’i kadın olup yaş ortalaması 60 (19–90) yıl bulundu. Hastaların 22’sinde (%56,4) astım, 17’sinde (%43,6) KOAH tanısı mevcuttu. Sigara öyküsüne göre 39 hastanın 8’i (%20,5) hiç içmemiş, 17’si (%43,6) aktif içici, 14’ü (%35,9) içip bırakmıştı. Hastaların 10’unda (%25,6) çocukluk çağı pulmoner hastalık öyküsü vardı. Sadece 1 hastada geçirilmiş tüberküloz öyküsü saptandı. Hastaların hiçbirinde e-sigara ya da nargile kullanım öyküsüne rastlanmadı. Semptomlar incelendiğinde hastaların yaklaşık %80’inde semptom olduğu, %20’sinde ise herhangi bir semptom olmadığı izlendi. mMRC skalasına göre hastaların 29’u (%74,4) mMRC 0–1 iken, 10 hasta (%25,6) mMRC 2–3 olarak saptandı. Son 1 yılda alevlenme/atak öyküsü olmayan hastaların (%84,6) çoğunlukta olduğu, bir veya daha fazla alevlenme öyküsü olan hastanın ise 6 kişi olduğu görüldü.
Tablo 1. ESCS ve GLI protokol değerlerine göre yapılan solunum fonksiyon testlerinin astım ve KOAH hastalarında kıyaslanması (Tablo 1’de sunulmuştur).
Bu çalışmada, KOAH ve astım hastalarında GLI ve ESCS 2005 protokollerinin karşılaştırılması yapılmış olup; FEV₁, FVC ve FEV₁/FVC oranı gibi spirometri parametrelerinde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Bununla birlikte, FEF25–75 değerlerinde GLI protokolü lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Bu bulgular, GLI protokolünün küçük hava yolu hastalıklarının tespiti ve yorumlanmasında daha duyarlı olabileceğini düşündürmektedir. Küçük hava yolu disfonksiyonu, obstrüktif akciğer hastalıklarının erken dönem bulgularından biri olduğundan GLI protokolünün bu alanda tanısal üstünlük sağlayabileceği öne sürülebilir. Ancak, bu sonuçların klinik uygulamaya etkilerini değerlendirmek ve GLI protokolünün küçük hava yolu hastalıklarının yönetimindeki rolünü netleştirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Solunum fonksiyon testi, KOAH, astım, GLI, ESCS 2005
Cooper BG, Stocks J, Hall GL, Culver B, Steenbruggen I, Carter KW, Thompson BR, Graham BL, Müller MR, Ruppel G, Henderson J, Fragoso CAV, Stanojevic S. (2017). The Global Lung Function Initiative (GLI) Network: bringing the world’s respiratory reference values together. Breathe, 13(3), e56–e64. https://doi.org/10.1183/20734735.012717
Fontana L, Cioffi DL, Leso V, D’Ausilio E, Pacella D, Fedele M, Maniscalco M, Iavicoli I. (2022). Validation of the Global Lung Function Initiative 2012 spirometry reference values in a healthy Italian working population. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(22), 15200. https://doi.org/10.3390/ijerph192215200
Kanj AN, Scanlon PD, Yadav H, Smith WT, Herzog TL, Bungum A, Poliszuk D, Fick E, Lee AS, Niven AS. (2023). Application of Global Lung Function Initiative global spirometry reference equations across a large, multicenter pulmonary function lab population. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 209(1), 83–90. https://doi.org/10.1164/rccm.202303-0613OC