Diskalkuli: Bilimden Eğitime – Nörobilimsel Temellerden Eğitimsel Çıkarımlara Bir Kitap İncelemesi


Sağır T. M., Tank Honaç N. H., Karabey B.

4th INTERNATIONAL SCIENCE, EDUCATION, ART & TECHNOLOGY SYMPOSIUM, İzmir, Türkiye, 9 - 11 Ekim 2025, ss.356-357, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.356-357
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, Brian Butterworth’un Diskalkuli: Bilimden Eğitime (2019, Routledge) adlı eserini inceleyerek diskalkulinin nörobilimsel temelleri, tanılama süreçleri ve pedagojik uygulamalar açısından sunduğu katkıları ortaya koymak ve Türkiye’deki özel eğitim bağlamı için çıkarımlar geliştirmektir. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde doküman analizi yapılmış ve on bir bölümden oluşan kitap içeriği sistematik olarak incelenmiştir.  Bulgulara göre Butterworth, diskalkuliyi yalnızca matematikte başarısızlık değil, beynin sayı işlemeye yönelik temel mekanizmalarında görülen farklılıklardan kaynaklanan özgül bir öğrenme güçlüğü olarak tanımlamaktadır. Özellikle bir nesne grubundaki ögelerin hızlı ve doğru temsilinde yaşanan çekirdek eksiklik, aritmetik öğrenmenin ilerleyen aşamalarındaki güçlüklerin temel nedeni olarak gösterilmektedir. Kitap, bir yandan diskalkuliyi diğer öğrenme güçlüklerinden ayırarak alan yazında önemli bir kavramsal netlik sağlamakta, diğer yandan öğrencilerin çoklukları işleme ve bunları sayı sembolleri, sözcükler ve rakamlarla ilişkilendirme becerilerini geliştirmeye yönelik müdahale önerileri sunmaktadır. Ayrıca toplum, okul ve aile bağlamlarının önemi vurgulanmakta; diskalkulinin değerlendirilmesi, desteklenmesi ve politika düzeyinde ele alınmasına dair kapsamlı öneriler getirilmektedir. Eserin güçlü yönleri arasında, nörobilimsel araştırmaların sade bir dille aktarılması, pedagojik uygulamalarla ilişkilendirilmesi ve öğretmenler için somut çıkarımlar içermesi öne çıkmaktadır. Bununla birlikte kitabın Batı merkezli örneklere dayalı olması, farklı eğitim sistemlerinde, özellikle Türkiye’de, doğrudan uygulanabilmesi için uyarlama ihtiyacını beraberinde getirmektedir. Sonuç olarak Diskalkuli: Bilimden Eğitime, bilimsel verilerle eğitimsel uygulamaları bütünleştirerek alan için önemli bir dönüm noktası niteliği taşımakta; öğretmenler, araştırmacılar, ebeveynler ve politika yapıcılar için hem değerlendirme hem de müdahale süreçlerinde yol gösterici olmaktadır. Bu çerçevede, Türkiye’de diskalkuliye yönelik tanılama araçlarının geliştirilmesi, öğretmen eğitimi programlarına farkındalık artırıcı içeriklerin eklenmesi, politika düzeyinde diskalkulinin öncelikli alan olarak ele alınması ve kültürel bağlamı dikkate alan yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir. 

The purpose of this study is to review Brian Butterworth’s Dyscalculia: From Science to Education (2019, Routledge) and to reveal its contributions in terms of the neuroscientific foundations, diagnostic processes, and pedagogical practices of dyscalculia, as well as to develop implications for the context of special education in Turkey. Within the framework of the qualitative research method, a document analysis was conducted, and the content of the eleven chapters of the book was systematically examined. According to the findings, Butterworth defines dyscalculia not merely as failure in mathematics but as a specific learning difficulty arising from differences in the brain’s core mechanisms for number processing. Particularly, the core deficit in quickly and accurately representing the elements of a set is presented as the main reason for the difficulties encountered in the later stages of arithmetic learning. On the one hand, the book provides significant conceptual clarity in the literature by distinguishing dyscalculia from other learning difficulties; on the other hand, it offers intervention strategies to develop students’ abilities to process quantities and relate them to numerical symbols, words, and digits. Moreover, it emphasizes the importance of societal, school, and family contexts and presents comprehensive recommendations for the assessment, support, and policy-level treatment of dyscalculia. Among the strengths of the work are the clear presentation of neuroscientific research, its integration with pedagogical practices, and the inclusion of concrete implications for teachers. However, the reliance on Western-based examples necessitates adaptation for direct implementation in different educational systems, particularly in Turkey. In conclusion, Dyscalculia: From Science to Education constitutes a significant milestone in integrating scientific findings with educational practices; it serves as a guide for teachers, researchers, parents, and policymakers in both assessment and intervention processes. In this regard, the development of diagnostic tools specific to dyscalculia in Turkey, the inclusion of awareness-raising content in teacher training programs, prioritizing dyscalculia at the policy level, and conducting new research that takes cultural context into account are recommended.