13. Çocuk Nefroloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 10 - 13 Nisan 2025, ss.92, (Özet Bildiri)
Amaç: Nitrofurantoin, çocukluk çağında idrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) profilaksisinde sıklıkla kullanılan bir antibakteriyel ajandır. Nitrofurantoin ile ilgili gastrointestinal, kutanöz, hematolojik yan etkiler çocuklarda daha önce bildirilmiştir. Ancak nitrofurantoin kaynaklı akut veya kronik pulmoner toksisite erişkin dönemde iyi tanımlanmış olup çocuk hastalarda nadiren bu tip bir toksisite bildirilmiştir. Bu çalışmada uzun süreli nitrofurantoin kullanan hastaların solunum fonksiyon testi (SFT) ile akciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: En az 3 aydır tekrarlayan İYE nedeniyle nitrofurantion profilaksisi kullanan 7-17 yaş arası çocuk hastalar çalışmaya dahil edildi. Kronik hastalığı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Benzer yaş grubunda kontrol grubu oluşturuldu. Hasta ve kontrol grubunun demografik özellikleri ve fizik muayene bulguları kayıt edildi. Her iki gruba SFT yapıldı. FVC (zorlu vital kapasite), FEV1 (bir saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim), FEV1/FVC, FEF25-75 (zorlu vital kapasitenin %25’i ile %75’e kadarki ortalama akım), PEF (ekspiratuar zirve akım hızı) değerleri kaydedildi. SFT verileri hasta ve kontrol grubu arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 26 hasta, kontrol grubuna 15 olgu alındı. Hasta ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyet oranları benzerdi (sırasıyla 135.35±32,99 vs. 128,93±29,61 ay; p:0,53, kız erkek oranı 24/2 vs. 14/1; p:0,70). En sık nitrofurantoin kullanılma nedeni işeme disfonksiyonuna bağlı tekrarlayan İYE idi. Nitrofurantoin kullanan 19 hastada (%73,1) yan etki izlenmedi. Altı hastada (%23,1) bulantı kusma gelişti. Bir hastada karaciğer fonksiyon testlerinde yükseklik saptandı. İlaç kesildikten sonra geriledi. Spirometrik veriler incelendiğinde FEV1/FVC ile FEF25-75 değerleri hasta grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde düşük saptandı (sırasıyla p:0,044, p:0,045). Sonuç: Uzun süreli nitrofurantoin kullanımı çocuk hastalarda distal hava yollarunda obstrüktif tipte akciğer hastalığına sebep olabilir. Daha fazla hasta ve kontrol grubunu içeren ve hastaların tedavi öncesi ve sonrası SFT değerlerinin karşılaştırıldığı çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.