Akademik Veri Yönetim Sistemi
XXIII. Ulusal Klinik Biyokimya Kongresi, Antalya, Türkiye, 27 Nisan 2023, ss.222, (Özet Bildiri)
Giriş: Metotreksat analizinin dar bir terapötik aralığa sahip olması ve bazı klinik karar düzeylerinin analitik ölçüm aralığının dışında olabilmesi sebebiyle kantitasyonda sıkça dilüsyona ihtiyaç duyulmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı üst ölçüm sınırını aşan metotreksat test sonuçları için uygun bir dilüsyon prosedürü belirleyerek sonuç raporlama süresi ve test verimliliğini arttırmaktır. Yöntem: DEÜ Hastanesi Merkez Laboratuvarına ait 2012-2018 yılları arasında kullanılmış eski algoritma ile 2022 yılına ait verilerle oluşturulmuş yeni algoritmalar test verimliliği ve sonuç raporlama süreleri üzerinden karşılaştırılmıştır. 2012 yılına ait 258 hasta sonucu ve 2022 yılına ait 213 metotreksat test sonucu bu çalışmada kullanılmıştır. Metotreksat analizi 2012 yılında Abbott c8000 analizöründe ve 0-2 μmol/L analitik ölçüm aralığında gerçekleştirilmiştir. Uygulanmış dilüsyon prosedürü manuel sıralı dilüsyon şeklindedir (sırasıyla 1/10-1/50-1/100). 2022 yılı verileri Beckmann Coulter AU5800 analizöründe 0-2 μmol/L analitik ölçüm aralığında gerçekleştirilmiş analizlere aittir. Çalışmada iki farklı yeni algoritma düzenlenmiştir. Algoritma 1, tüm sonuçlara 1/50-1/20-1/10 sıralı dilüsyon şeklinde; Algoritma 2, 1/20 dilüsyon ile başlayıp gerekirse 1/10 veya 1/50 ile ikinci dilüsyon şeklinde (2-100 μmol/L olarak geniş bir güvenilir ölçüm aralığının tamamını kapsaması göz önünde bulundurularak) düzenlenmiştir. Her bir basamak 1 reaktif harcamasını ve test raporlamasında 20 dakika geciktirmeyi temsil etmektedir. Bulgular: Eski algoritmada dilüsyon gerektiren 51 örnekten örnek başına ortalama 2,8 reaktif ile 16,4 dakikalık süre kullanılmıştır. Yeni verilere Algoritma 1 uygulandığında dilüsyon gerektiren 51 örnekten örnek başına ortalama 2,3 reaktif ile 7,8 dakikalık süre; Algoritma 2 uygulandığında ise örnek başına 2,6 reaktif ile 13,7 dakikalık süre kullanılmıştır. Sonuç: Bu çalışmada yeni algoritmaların test verimliliği ve sonuç çıkma süresinde iyileşme oluşturduğu görülmüştür. Metotreksat analizi gerçekleştiren laboratuvarların periyodik olarak dilüsyon prosedürlerini gözden geçirmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: metotreksat, test, verimlilik, dilüsyon, algoritma