SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Hastane Öncesi Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.115-134, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 11 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Hastane Öncesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus
- Sayfa Sayıları: ss.115-134
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Küresel iklim değişikliğinin günlük yaşam üzerindeki etkileri en belirgin şekilde aşırı hava olayları ve iklim kaynaklı afetler sırasında hissedilmektedir. Son yıllarda artan ortalama ve aşırı sıcaklıklar, özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, hamileler ve çocuklar gibi çevresel stres faktörlerine karşı kırılgan gruplar açısından ciddi sağlık riskleri oluşturmaktadır. Bu çalışma, sıcak hava dalgalarının yaşlı bireyler üzerindeki sağlık etkilerini değerlendirmekte ve sıcak hava dalgalarının olumsuz etkilerinden korunmaya ve uyum sağlamaya yönelik stratejileri ele almaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu derleme çalışması, 2005–2025 yılları arasında yayımlanan hakemli yayınlar, uluslararası raporlar ve politika belgeleri üzerinden gerçekleştirilmiş; “heatwave”, “older adults” ve “vulnerability” anahtar kelimeleriyle PubMed, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında yapılan çalışmaları kapsamaktadır; dahil edilme ölçütleri yaşlı nüfus (≥65 yaş), sıcak dalgası maruziyeti ve sağlık çıktılarıyla ilişkili özgün bulgular; dışlanma ölçütleri ise olgu sunumları, hakemsiz görüş yazıları ve tam metne erişilemeyen yayınlardır. Bulgular: Sıcak hava dalgalarının yaşlılarda tüm nedenlere bağlı ölüm ve hastalık yükünü artırdığını; yalnız yaşayanlar, çoklu komorbiditesi olanlar ve sosyoekonomik dezavantajlı bireylerde riskin belirginleştiğini; ambulans çağrıları ile acil servis başvurularının yükseldiğini göstermektedir. Sonuç: Yaşlı bireylerin korunması için afet yönetimi döngüsünün tüm aşamalarını kapsayan, bütüncül ve sürdürülebilir politikalara ihtiyaç vardır. Ayrıca, sıcak hava dalgası dönemlerinde, hastane öncesi ve acil servislerde kapasite ile personel/vardiya planlamasının önceliklendirilmesi gerekmektedir.