Akademik Veri Yönetim Sistemi
2.Uluslararası Ege Bölgesi Aile Hekimliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.212-213, (Özet Bildiri)
REFERANS ARALIĞI TUZAĞI: TEKRARLAYAN ORAL AFTLARDA GİZLİ HEMATİNİK EKSİKLİK
Ebrar AKAY BASAN1, Peyruze SİNCAR2, Şeyda Nur ÖKSÜZ3, Makbule Neslişah TAN4
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, akayebrar@gmail.com1
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, p.sincar@gmail.com2
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, sydavcdn@gmail.com3
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, neslisah.tan@deu.edu.tr4
Bildiri Türü: Olgu Sunumu
Amaç: Tekrarlayan oral aft (Recurrent Aphthous Stomatit, RAS) oral mukozanın en sık görülen, kronik, ağrılı, yineleyici karakterde, yuvarlak ya da oval şekilli, düzgün kenarlı, nekrotizan ülserasyonlarla karakterize hastalığıdır. Birinci basamakta sık karşılaşılan ve çoğunlukla benign seyirli lezyonlardır. Etiyopatogenezi tam olarak bilinmemekle birlikte, vitamin eksiklikleri, hematolojik bozukluklar ve bazı sistemik hastalıklar ile ilişkili olabileceği bilinmektedir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir. Bu olgu, tip 2 diyabetli bir hastada vitamin B12 ve folat eksikliği ile ilişkili tekrarlayan oral aftların birinci basamakta tanı ve yönetim sürecini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Metodoloji: 38 yaşında, tip 2 diyabet tanılı kadın hasta son üç aydır aralıklı olarak tekrarlayan oral aftlar nedeniyle aile hekimine başvurdu. İlk değerlendirmede genital ülser, cilt veya göz bulgusu saptanmadı. Kişinin aile öyküsü sorgulandığında behçet lehine bulgu saptanmadı. Hastanın yaşı ve klinik bulguları Behçet hastalığı açısından düşük olasılıklı olarak değerlendirildi fakat sistemik nedenler açısından dahiliye polikliniğine yönlendirildi. Tetkikler sonrası malignite ve Behçet lehine bulgu saptanmadı, spesifik tedavi başlanmadı. Hastanın aile hekimine tekrar başvurusu üzerine mevcut laboratuvar sonuçları ayrıntılı olarak değerlendirildi: Hb 13,2 g/dL (12–16), MCV 88 fL (80–100), ferritin 31 ng/mL (20–200), vitamin B12 210 pg/mL (200–900), folat 2.9 ng/mL (3–16;), LDH 149 U/L (0-248), CRP 2 mg/L (0-5) ve sedimantasyon 24 mm/saat (0-20) normal sınırlarda idi.
Bulgular: Laboratuvar değerleri referans aralıkta olmakla birlikte vitamin B12 ve folat düzeylerinin alt sınıra yakın olması ve klinik tablo ile uyumlu bulunması nedeniyle replasman tedavisi başlandı. Takipte aft lezyonları tamamen geriledi. Üç aylık izlem sürecinde nüks izlenmedi.
Sonuç: Tekrarlayan oral aftlar sıklıkla benign kabul edilsede, altta yatan vitamin eksiklikleri açısından dikkatli değerlendirme gerektirir. Literatürde vitamin B12 ve folat eksikliklerinin, DNA sentezinde bozulma ve hızlı yenilenen oral epitel dokusunda hücresel proliferasyonun azalması yoluyla mukozal bütünlüğü zayıflatarak tekrarlayan oral aft gelişimine katkıda bulunabileceği bildirilmektedir. Ayrıca bu eksikliklerin hücresel immün yanıtı etkileyerek inflamatuar süreci modüle edebileceği ve uygun replasman tedavisi ile lezyon sıklığı ile şiddetinde azalma sağlanabileceği gösterilmiştir. Bu olgu, birinci basamakta ayrıntılı laboratuvar yorumunun ve bütüncül hasta değerlendirmesinin önemini vurgulamaktadır. Gereksiz ileri tetkik ve yönlendirmelerin önlenmesi, uygun replasman tedavisi ile semptom kontrolünün sağlanması mümkündür.
Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, Folat eksikliği, Oral aft, Vitamin B12 eksikliği
THE REFERENCE RANGE TRAP: HIDDEN HEMATINIC DEFICIENCY IN RECURRENT ORAL APHTHOUS ULCERS
Ebrar AKAY BASAN1, Peyruze SİNCAR2, Şeyda Nur ÖKSÜZ3, Makbule Neslişah TAN4
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, akayebrar@gmail.com1
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, p.sincar@gmail.com2
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, sydavcdn@gmail.com3
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, neslisah.tan@deu.edu.tr4
Type of Submission: Case Report
Objective: Recurrent oral aphthous ulcers [Recurrent Aphthous Stomatitis (RAS)] are among the most common, painful, and recurrent ulcerative lesions of the oral mucosa. Although they are usually benign, vitamin deficiencies, hematological disorders, and certain systemic diseases may contribute to their etiopathogenesis. Frequently encountered in primary care, this condition requires careful clinical and laboratory evaluation in the differential diagnosis.
Case: A 38-year-old woman with type 2 diabetes mellitus presented to her family physician with recurrent oral aphthous ulcers occurring intermittently over the previous three months. On initial evaluation, no genital ulcers, skin lesions, or ocular findings were identified. Family history was unremarkable for Behçet’s disease. Based on the patient’s age and clinical presentation, Behçet’s disease was considered unlikely; however, she was referred to the internal medicine outpatient clinic for further evaluation of possible systemic causes. Following the assessment, no evidence of malignancy or Behçet’s disease was found, and no specific treatment was initiated. Upon her subsequent visit to the family physician, the available laboratory results were reviewed in detail: hemoglobin 13.2 g/dL (12–16), mean corpuscular volume 88 fL (80–100), ferritin 31 ng/mL (20–200), vitamin B12 210 pg/mL (200–900), folate 2.9 ng/mL (3–16), LDH 149 U/L (0–248), CRP 2 mg/L (0–5), and erythrocyte sedimentation rate 24 mm/hour (0–20).
Results: Although most laboratory values were within the reference range, vitamin B12 and folate levels were close to the lower limit and were considered clinically significant in light of the patient’s presentation. Replacement therapy was initiated. On follow-up, the aphthous lesions resolved completely, and no recurrence was observed during the three-month follow-up period.
Conclusion: Although recurrent oral aphthous ulcers are often regarded as benign, they should be carefully evaluated for underlying vitamin deficiencies. The literature suggests that vitamin B12 and folate deficiencies may contribute to the development of recurrent oral aphthous ulcers by impairing DNA synthesis and reducing cellular proliferation in the rapidly renewing oral epithelium, thereby weakening mucosal integrity. In addition, these deficiencies may affect the cellular immune response and modulate the inflammatory process. Appropriate replacement therapy has been shown to reduce the frequency and severity of lesions. This case highlights the importance of detailed laboratory interpretation and holistic patient assessment in primary care. Unnecessary advanced investigations and referrals may be avoided, and symptom control may be achieved with appropriate replacement therapy.
Keywords: Folate deficiency, Oral aphthous ulcer, Primary care, Vitamin B12 deficiency