Akademik Veri Yönetim Sistemi
13. Ulusal Otoloji Nörotoloji Kongresi ile 15. Koklear İmplantasyon Odyoloji Kongresi, Muğla, Türkiye, 7 - 09 Mayıs 2026, ss.1-2, (Özet Bildiri)
Amaç
Koklear implant (KI) kullanıcılarında müzik algısındaki değişiklikler, müzikle ilişkili yaşam kalitesini (MuRQoL) etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, erişkin KI kullanıcılarında MuRQoL skorları ile yaş, implant kullanım süresi ve implant tarafı (unilateral/bilateral) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışmaya 18 yaş ve üzeri toplam 20 koklear implant kullanıcısı dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik ve klinik verileri (yaş, cinsiyet, implant kullanım süresi ve implant tarafı) kaydedilmiştir.
Müzikle ilişkili yaşam kalitesi, Türkçe geçerliliği yapılmış MuRQoL anketi ile değerlendirilmiştir. Ölçek her iki bölümde de müzik algısı ve müzik etkinliklerine yönelik sorular içermekte olup, Bölüm I mevcut performansı (yapabilme düzeyi), Bölüm II ise bu alanlara verilen önemi ölçmektedir.
Verilerin dağılımı Shapiro–Wilk testi ile değerlendirilmiş, normal dağılım göstermeyen değişkenler için nonparametrik testler kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelenmiş, grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular
Çalışmaya toplam 20 hasta dahil edildi. Hastaların %55’i kadın (n=11), %45’i erkekti (n=9). Ortalama yaş 39.95±15.93 yıl (min:19, max:72) olarak saptandı. Koklear implant kullanım süresi ortalama 15.30±10.16 ay (min:3, max:30) idi.
Hastaların %80’i unilateral (n=16), %20’si bilateral (n=4) implant kullanmaktaydı. Kullanım süresine göre gruplandırıldığında, hastaların %50’si 0–12 ay (n=10), %50’si 12 ay üzeri (n=10) grupta yer almaktaydı.
MuRQoL toplam skoru ortalama 105.0±29.77 (min:40, max:140) olarak bulundu. Bölüm I skoru ortalama 48.20±18.59, Bölüm II skoru ise 57.45±21.40 olarak saptandı.
Normal dağılım analizinde hem MuRQoL toplam skorunun (Shapiro-Wilk p=0.026) hem de implant kullanım süresinin (p=0.005) normal dağılım göstermediği belirlendi ve analizlerde non-parametrik testler kullanıldı.
İmplant kullanım süresi ile MuRQoL toplam skoru arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı (Spearman rho=-0.091, p=0.702). Benzer şekilde implant kullanım süresi ile Bölüm I ve Bölüm II skorları arasında da anlamlı korelasyon saptanmadı (sırasıyla p=0.979 ve p=0.956).
Kullanım süresine göre yapılan grup karşılaştırmasında (0–12 ay vs >12 ay), MuRQoL toplam skorları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (Mann-Whitney U=37.5, p=0.345). Aynı şekilde alt bölüm analizlerinde de gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (Bölüm I için p=0.364, Bölüm II için p=0.880).
Yaş ile MuRQoL toplam skoru arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptandı (Spearman rho=-0.791, p<0.001). Yaş arttıkça yaşam kalitesi skorlarının azaldığı gözlendi. Benzer şekilde yaş ile Bölüm I skoru arasında da anlamlı negatif ilişki bulundu (rho=-0.701, p<0.001). Buna karşılık yaş ile Bölüm II skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p=0.073).
İmplant tarafına göre yapılan analizde, bilateral implant kullanan hastalarda daha yüksek MuRQoL skorları gözlenmekle birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (Mann-Whitney U=12.5, p=0.065). Alt bölüm analizlerinde de implant tarafına göre anlamlı fark saptanmadı (Bölüm I için p=0.156, Bölüm II için p=0.202).
Sonuç
Bu çalışmada, yaşın koklear implant kullanıcılarında müzikle ilişkili yaşam kalitesi üzerinde önemli bir belirleyici olduğu, özellikle müzik algısı ve performans düzeyinde azalma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Buna karşın bireylerin müziğe verdikleri önemin yaşla değişmediği izlenmiştir. Bilateral implant kullanıcılarında daha yüksek skorlar gözlenmekle birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.