Algı kayması şoklarının borsa getirileri üzerindeki etkisi: GDELT büyük verilerine dayalı olarak ABD'nin Venezuela'ya müdahalesinin ampirik bir incelemesi

Özyiğit M.

19th Annual Forum of the World Association for Political Economy (WAPE), London, İngiltere, 5 - 07 Ağustos 2026, ss.1-25, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: London
  • Basıldığı Ülke: İngiltere
  • Sayfa Sayıları: ss.1-25
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Jeopolitik müdahaleler genellikle siyasi söylemlerde ve uluslararası algılarda hızlı değişimlere yol açar. Bu değişimler, geleneksel makroekonomik temellerin veya tekil siyasi olayların ötesinde finansal piyasaları etkileyebilir. Jeopolitik risk ve varlık fiyatlandırması üzerine yapılan literatür öncelikle ekonomik temellere veya ayrı siyasi olaylara odaklanırken, söylemsel değişimlerin ve algıya dayalı şokların bölgesel finansal piyasalarda, özellikle de Küresel Güney'de nasıl yayıldığına daha az dikkat edilmiştir. Bu çalışma, 2026 yılında ABD'nin Venezuela'ya müdahalesinin Latin Amerika ülkelerinde ABD algısını nasıl değiştirdiğini ve bu algı değişimlerinin yerel borsa getirilerini nasıl etkilediğini incelemektedir. Çalışma şu temel soruyu soruyor: Medya söylemleri aracılığıyla iletilen jeopolitik algı şokları, bölgesel piyasalarda ölçülebilir finansal etkiler yaratıyor mu ve bu etkiler yerel siyasi yapılar tarafından nasıl şekillendiriliyor? Bu soruyu ele almak için, çalışma 20 Ocak 2025 ile 30 Ocak 2026 tarihleri ​​arasında 20 Latin Amerika ülkesini kapsayan günlük bir panel veri seti oluşturmaktadır. Algı değişimleri, büyük ölçekli medya anlatılarını gerçek zamanlı olarak yakalayan GDELT Küresel Bilgi Grafiği'nden türetilen duygu göstergeleri kullanılarak işlevselleştirilmiştir. Hisse senedi piyasası performansı, Yahoo Finance'den elde edilen ulusal hisse senedi endeksi getirileri kullanılarak ölçülmüştür. Ampirik strateji, hükümet ideolojisini ve rejim türünü yakalayan düzenleyici değişkenleri de dahil ederek, medya kaynaklı algı şoklarının piyasa getirileri üzerindeki etkisini tahmin etmekte ve böylece siyasi uyumun ve kurumsal özelliklerin jeopolitik olaylara verilen finansal tepkileri nasıl şekillendirdiğini değerlendirmektedir. Çalışma, literatürün üç alanına katkıda bulunmaktadır. Birincisi, büyük verilerden türetilen algı tabanlı göstergeler sunarak jeopolitik risk ve finansal piyasalar üzerine yapılan araştırmaları genişletmektedir. İkincisi, medya duyarlılığı ve varlık fiyatlandırması literatürünü uluslararası müdahaleler üzerine politik ekonomi perspektifleriyle ilişkilendirmektedir. Üçüncüsü, jeopolitik anlatıların Latin Amerika'daki finansal sistemler aracılığıyla nasıl yayıldığına dair yeni ampirik kanıtlar sunmaktadır. Bu çalışma, jeopolitik analizi yüksek frekanslı büyük verilerle birleştirerek, algı dinamiklerinin uluslararası siyasi çatışmaların gelişmekte olan piyasalardaki finansal oynaklığa dönüşmesinde nasıl bir iletim mekanizması olarak işlev gördüğünü vurgulamaktadır. Bunu yaparken, jeopolitik müdahalelere karşı finansal piyasa tepkilerinin siyasi ekonomisine dair yeni bilgiler sunmaktadır.

Geopolitical interventions often generate rapid shifts in political narratives and international perceptions. These shifts can influence financial markets beyond traditional macroeconomic fundamentals or single political events. While the literature on geopolitical risk and asset pricing has primarily focused on economic fundamentals or discrete political events, less attention has been paid to how discursive shifts and perception-based shocks propagate through regional financial markets, particularly in the Global South. This paper examines how the 2026 United States intervention in Venezuela altered perceptions of the US across Latin American countries and how these perception shifts affected domestic stock market returns. The study asks a central question: do geopolitical perception shocks transmitted through media narratives produce measurable financial effects in regional markets, and how are these effects shaped by domestic political structures? To address this question, the paper constructs a daily panel dataset covering 20 Latin American countries between January 20, 2025 and January 30, 2026. Perception shifts are operationalized using sentiment indicators derived from the GDELT Global Knowledge Graph, which captures large-scale media narratives in real time. Stock market performance is measured using national equity index returns obtained from Yahoo Finance. The empirical strategy estimates the impact of media-driven perception shocks on market returns while incorporating moderating variables that capture government ideology and regime type, allowing the analysis to evaluate how political alignment and institutional characteristics shape financial responses to geopolitical events. The study contributes to three strands of literature. First, it extends research on geopolitical risk and financial markets by introducing perception-based indicators derived from big data. Second, it connects the literature on media sentiment and asset pricing with political economy perspectives on international interventions. Third, it provides new empirical evidence on how geopolitical narratives propagate through financial systems in Latin America. By combining geopolitical analysis with high-frequency big data, the paper highlights how perception dynamics function as a transmission mechanism through which international political conflicts translate into financial volatility in emerging markets. In doing so, it provides new insights into the political economy of financial market reactions to geopolitical interventions.