Ayvalık İlçesinde Klimatik Konfor ve Turizm İlişkisi

---

Çakıcıoğlu Oban R., Cantürk E., Özcan E., Kiliç M. A., Büçgün H., Gürlek B.

UCEK-2025 VII. ULUSLARARASI COĞRAFYA EĞİTİMİ KONGRESİ (UCEK-7), Balıkesir, Türkiye, 19 - 21 Aralık 2025, cilt.1, sa.1, ss.33-35, (Özet Bildiri)

• Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
• Cilt numarası: 1
• Basıldığı Şehir: Balıkesir
• Basıldığı Ülke: Türkiye
• Sayfa Sayıları: ss.33-35
• Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

AYVALIK İLÇESİNDE KLİMATİK KONFOR VE TURİZM İLİŞKİSİ

Prof. Dr. Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN*, Arş. Gör. Erim CANTÜRK**, Ekrem ÖZCAN***, Mehmet Akif KİLİÇ****, Hümeyra BÜÇGÜN*****, Berat GÜRLEK******

Özet

Bu çalışma Balıkesir ilinin Ayvalık ilçesinde turizm faaliyetlerinin klimatik konfor koşulları doğrultusunda değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Ege Denizi’nin kuzeyinde, Edremit Körfezi’nin batısında yer alan Ayvalık; doğal peyzajı, tarihî dokusu, kıyı ekosistemi ve kültürel birikimiyle Kuzey Ege Bölgesi’nin önde gelen turizm merkezlerinden biridir. İlçe sınırları içerisinde yer alan ve bölgenin en büyük üçüncü adası konumundaki Cunda (Alibey) Adası, sahip olduğu doğal ve kültürel özelliklerle turizm çeşitliliğini artırmakta ve Ayvalık’ı yılın farklı dönemlerinde ziyaret edilebilir bir destinasyon hâline getirmektedir. Bu nedenle bölgedeki turizm faaliyetlerinin sürdürülebilir biçimde planlanabilmesi için iklimsel konforun ayrıntılı olarak analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır. Çalışmada turistik faaliyetlerin iklim koşullarıyla etkileşimini değerlendirmek amacıyla Ayvalık Meteoroloji İstasyonu’na ait veriler Meteoroloji 2. Bölge Müdürlüğü’nden temin edilerek analiz edilmiştir. Analizlerde Mieczkowski (1985) tarafından geliştirilen Tourism Climatic Index (TCI – Turizm İklim Konforu İndeksi) yöntemi kullanılmıştır. TCI; günlük maksimum sıcaklık, günlük minimum sıcaklık, günlük ortalama bağıl nem, günlük minimum bağıl nem, aylık toplam yağış, günlük ortalama rüzgâr hızı ve aylık ortalama güneşlenme süresi (saat / gün) gibi meteorolojik parametrelere dayalı hesaplama sistemi sunmakta ve bu bileşenlerin turistik deneyim üzerindeki etkilerini sayısal olarak ortaya koymaktadır. İndeks hesaplamaları sonucunda Ayvalık ilçesinde yıllık ortalama TCI değeri 100 puan üzerinden 68,4 olarak belirlenmiş, yıl içerisinde bu değerlerin 94 ile 41 arasında değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. İndekse bağlı analiz bulgularına göre Mayıs ayı ideal kategorisinde olup Eylül, Haziran ve Ekim ayları mükemmel kategorisinde, Nisan, Temmuz ve Ağustos ayları ise çok iyi kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu dönemler Ayvalık’ta turizm faaliyetlerinin en yoğun şekilde gerçekleştirilebileceği zaman aralığı olarak öne çıkmıştır. Mart ve Kasım ayları iyi kategorisinde yer almış; Ocak, Şubat ve Aralık aylarının ise düşük sıcaklık, artan yağış ve azalan güneşlenme süresi nedeniyle sınır değerler kategorisinde olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar bölgenin özellikle geç ilkbahar ve erken sonbahar dönemlerinde yüksek klimatik konfor sunduğunu, yaz aylarında ise sıcaklık ve nemin turizm etkinlikleri üzerinde görece kısıtlayıcı bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Çalışma bulgularına dayanarak; kış mevsiminde doğa yürüyüşleri, kültürel turlar, gastronomi gezileri ve fotoğrafçılık gibi alternatif turizm faaliyetlerinin geliştirilmesi; yaz döneminde ise deniz, dalış ve kıyı rekreasyonu gibi faaliyetlerin ön plana çıkarılması önerilebilir. Bu yaklaşım hem turizm sezonunun yıl geneline dengeli biçimde yayılmasını hem de bölgesel turizmin sürdürülebilirliğini destekleyebilecektir. Sonuç olarak çalışma Balıkesir ili Ayvalık ilçesi örneğinde iklimin turizm planlaması üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Yerel yönetimlere, turizm kuruluşlarına ve turizm yatırımcılarına iklim temelli sürdürülebilir stratejik kararlar geliştirme konusunda bilimsel bir zemin sunabilir. Bununla birlikte elde edilen veriler benzer kıyı yerleşmelerinde sürdürülebilir turizm politikalarının oluşturulmasına yönelik karşılaştırmalı çalışmalara da katkı sağlayabilecek niteliktedir.

Anahtar kelimeler: Ayvalık, Klimatik Konfor, Turizm İklim İndeksi, Turizm.