Akademik Veri Yönetim Sistemi
(2nd International Aegean Region Congress of Family Medicine - IARcoFaM 2026), İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.1, (Özet Bildiri)
AİLE HEKİMLİĞİNDE HASTALIK YÖNETİM PLATFORMU (HYP) UYGULAMASININ TİP 2 DİYABETES MELLİTUS GLİSEMİK KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ
Dr. Mahir ÖZÜSTÜN¹,Doç. Dr. Tolga GÜNVAR ², Sümeya Nur DELİKKAYA³
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı mahiroz@hotmail.com
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı tolga.gunvar@gmail.com2
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı drsumeyranur.delikkaya@gmail.com
Özet
Bu retrospektif olgu-kontrol çalışmasında, aile hekimliği uygulamalarında kullanılan Hastalık Yönetim Platformu’nun (HYP) Tip 2 Diyabetes Mellitus tanılı hastaların glisemik kontrolü üzerindeki etkisi araştırılmıştır. İzmir Buca 7 No’lu Aile Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı 160 hastanın verileri incelenmiş; katılımcıların yaş ortalaması 60, ± 9,9 yıl, beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması 30,8 ± 12,4 kg/m^2 ve genel HbA1c ortalaması 8,83 ± 1,32 olarak saptanmıştır. Çalışma sonucunda, HYP kapsamında izlenen hastaların HbA1c ortalamasının 7,72 ± 0,73, izlenmeyenlere (9,98 ± 1,41) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,001). HYP yapılan grupta glisemik hedefe (HbA1c <7) ulaşma oranı %61,7 iken, HYP yapılmayan grupta bu oran %27,8’de kalmıştır (p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yaş, cinsiyet ve BKİ değişkenleri kontrol edildiğinde; HYP kullanımının kontrollü diyabet olma olasılığını 4,5 kat artıran bağımsız bir belirleyici olduğu saptanmıştır (OR: 4,5; %95 GA: 2,3–9,1; p<0,001$). Elde edilen bulgular, birinci basamak sağlık hizmetlerinde dijital izlem ve karar destek sistemlerinin kullanımının diyabet yönetim başarısını ve hasta çıktılarını anlamlı düzeyde iyileştirdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği , Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri , Glisemik Kontrol , Hastalık Yönetim Platformu (HYP) , HbA1c , Klinik Karar Destek Sistemleri , Tip 2 Diyabetes Mellitus
GİRİŞ VE AMAÇ
Birinci basamakta kronik hastalık yönetimi; süreklilik ve rehber odaklı izlem gerektirir. Hastalık Yönetim Platformu (HYP), aile hekimlerine izlem zamanlarını hatırlatan, veri girişlerini standardize eden ve tedavi yol haritası sunan bir klinik karar destek sistemidir. Bu çalışmanın amacı, bir Aile Sağlığı Merkezi’nde (ASM) izlenen Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) hastalarında HYP kullanımının glisemik kontrol (HbA1c) üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
2 GEREÇ VE YÖNTEM
BULGULAR
TARTIŞMA VE SONUÇ
Çalışma bulguları, aile hekimliği uygulamasında HYP kullanımının glisemik kontrol üzerinde güçlü ve olumlu bir etkisi olduğunu göstermektedir. HYP kullanan hastalarda HbA1c hedeflerine ulaşma başarısının anlamlı derecede yüksek olması, dijital karar destek sistemlerinin kronik hastalık yönetimindeki kritik rolünü desteklemektedir.
Sonuç olarak; birinci basamakta HYP gibi yapılandırılmış izlem araçlarının yaygınlaştırılması, diyabetin etkin yönetimi ve komplikasyonların önlenmesi adına stratejik öneme sahiptir
The Impact of Disease Management Platform (DMP) Implementation on Glycemic Control of Type 2 Diabetes Mellitus in Primary Care
Dr. Mahir ÖZÜSTÜN¹, Prof. Dr. Tolga GÜNVAR², Sümeyra Nur DELİKKAYA³
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine mahiroz@hotmail.com
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine tolga.gunvar@gmail.com
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine drsumeyranur.delikkaya@gmail.com
This retrospective case-control study investigated the impact of the Disease Management Platform (DMP/HYP), used in family medicine practice, on the glycemic control of patients diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus. Data from 160 patients registered at Izmir Buca Family Health Center No. 7 were analyzed; the mean age of participants was 60.5±9.9 years, mean body mass index (BMI) was 30.8±12.4 kg/m2, and overall mean HbA1c was 8.83±1.32. The study found that patients followed within the DMP framework had a significantly lower mean HbA1c (7.72±0.73) compared to those not followed (9.98±1.41) (p<0.001). While the rate of reaching the glycemic target (HbA1c <7) was 61.7% in the DMP group, this rate remained at 27.8% in the non-DMP group (p<0.001). In multivariate logistic regression analysis, after controlling for age, gender, and BMI, DMP use was identified as an independent predictor that increased the probability of having controlled diabetes by 4.5 times (OR: 4.5; 95% CI: 2.3–9.1; p<0.001). These findings demonstrate that the use of digital monitoring and clinical decision support systems in primary care significantly improves diabetes management success and patient outcomes.
Keywords: Clinical Decision Support Systems, Disease Management Platform (DMP), Family Medicine, Glycemic Control, HbA1c, Primary Health Care, Type 2 Diabetes Mellitus
Chronic disease management in primary care requires continuity and guideline-oriented monitoring. The Disease Management Platform (DMP) is a clinical decision support system that reminds family physicians of monitoring/screening times, standardizes data entry, and provides treatment roadmaps. This study aims to evaluate the effect of DMP use on glycemic control (HbA1c) in Type 2 Diabetes Mellitus (DM) patients followed in a Family Health Center.
· Study Design: Retrospective case-control study.
· Population and Sample: 160 Type 2 DM patients aged 18 and over, registered at Izmir Buca Family Health Center No. 7.
· Variables: The dependent variable was defined as glycemic control status (HbA1c <7: Controlled; HbA1c ≥7: Uncontrolled). Independent variables included DMP utilization status, age, gender, and BMI.
· Data Analysis: Data were analyzed using SPSS 24.0; descriptive statistics, Chi-square, and multivariate Logistic Regression analysis were utilized.
· Descriptive Characteristics: For the 160 patients, the mean age was $60.5 \pm 9.9$ years, mean BMI was $30.8 \pm 12.4$ $kg/m^2$, and the overall mean HbA1c was $8.83 \pm 1.32$.
· Glycemic Control Status: 45.0% (n=72) of the study population were classified as "controlled" (HbA1c <7), and 55.0% (n=88) as "uncontrolled" (HbA1c ≥7).
· DMP Impact: The mean HbA1c of patients monitored via DMP ($7.72 \pm 0.73$) was found to be statistically significantly lower than those not monitored ($9.98 \pm 1.41$) ($p<0.001$).
· Target Achievement Rate: 61.7% of patients in the DMP group reached the glycemic control target (HbA1c <7), compared to only 27.8% in the non-DMP group ($p<0.001$).
· Logistic Regression Analysis: When variables such as age, gender, and BMI were controlled, DMP use was determined as an independent factor increasing the likelihood of controlled diabetes by 4.5 times (OR: 4.5; 95% CI: 2.3–9.1; $p<0.001$).
· Other Variables: No statistically significant correlation was found between age ($p>0.05$), gender ($p=0.513$), or BMI ($p>0.05$) and glycemic control.
Study findings indicate that the use of DMP in family medicine practice has a strong and positive impact on glycemic control. The significantly higher success in achieving HbA1c targets among patients using DMP supports the critical role of digital decision support systems in chronic disease management.
In conclusion, the expansion of structured monitoring tools like DMP in primary care is of strategic importance for the effective management of diabetes and the prevention of complications.