Okullarda Farklılıkların Yönetimi Ölçeği


Creative Commons License

Işık O., Şahin İ.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi(BAEBD), cilt.17, sa.1, ss.181-205, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Okullarda farklılıkların yönetimi; bireysel, sosyal ve kurumsal düzeyde ortaya çıkan çeşitliliğin planlı, adil ve sürdürülebilir biçimde ele alınmasını ifade eden çok boyutlu bir yönetsel yaklaşımdır. Bu yaklaşım; bireysel farklılıkların gözetilmesini, dezavantajlı grupların eğitime erişiminin desteklenmesini, ayrımcı uygulamaların önlenmesini, çalışanlar arasında kapsayıcı bir örgüt ikliminin oluşturulmasını ve eşitlik temelli okul politikalarının hayata geçirilmesini kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin okullarda farklılıkların yönetimine ilişkin algılarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma kapsamında öncelikle 50 maddeden oluşan bir deneme ölçek formu hazırlanmış ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak İzmir ili Aliağa ilçesinde görev yapan 285 öğretmenden elde edilen verilerle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin ortaya çıkan yapısını doğrulamak amacıyla, yine kolayda örnekleme yoluyla İzmir ili Bergama ilçesinde görev yapan 268 öğretmenden elde edilen verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, toplam varyansın %66,15’ini açıklayan beş faktörlü bir yapıyı ortaya koymuştur. Faktör yüklerinin 0,820 ile 0,890 arasında değiştiği, madde-toplam korelasyonlarının ise 0,78 ile 0,91 aralığında olduğu belirlenmiştir. DFA bulguları, modelin veriyle iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd = 2,36; GFI = 0,93; CFI = 0,96; RMSEA = 0,057). Ayrıca ölçeğin alt boyutlarına ilişkin Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının 0,93 ile 0,95 arasında değiştiği, ölçeğin genel güvenirlik katsayısının ise 0,94 olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda geliştirilen Okullarda Farklılıkların Yönetimi Ölçeğinin, öğretmen algılarını belirlemede psikometrik açıdan güçlü, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.