Yeni İmidazolon Türevlerinin Tasarımı ve Sentezi ile Antimikrobiyal İlişkili Proteinlere Yönelik Karşılaştırmalı DFT ve In Silico Docking Çalışması

Öncüoğlu S.

8. Uluslararası Uludağ Bilimsel Araştırmalar Kongresi 21-22 Şubat 2026 Bursa, Bursa, Türkiye, 21 - 22 Şubat 2026, ss.1-10, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-10
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Oksazolon ve imidazolon türevleri, zengin elektronik yapıları ve farklı biyolojik hedeflerle etkileşime girebilme potansiyelleri nedeniyle tıbbi kimyada önemli heterosiklik sistemler arasında yer almaktadır. Literatürde bu yapıların antibakteriyel ve antifungal hedef proteinlerle etkileşimlerinin hem deneysel hem de hesaplamalı yaklaşımlarla kapsamlı biçimde incelendiği bildirilmektedir [1, 2]. Bu çalışmada, oksazolon ara ürünleri üzerinden sentezlenen ve literatürde rapor edilmemiş iki yeni imidazolon türevi, ethyl (E)-4-(4-(4-methylbenzylidene)-5-oxo-2-phenyl-4,5-dihydro-1H-imidazol-1-yl)benzoate ve ethyl (E)-4-(2-(naphthalen-1-yl)-4-(naphthalen-1-ylmethylene)-5-oxo-4,5-dihydro-1H-imidazol-1-yl)benzoate, deneysel ve teorik yöntemlerin birlikte kullanılmasıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Sentezlenen imidazolon türevlerinin yapıları FT-IR ve 1H NMR teknikleri ile doğrulanmıştır. Teorik incelemelerde yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) kullanılarak ΔE, ΔH ve ΔG değerleri ile frontier moleküler orbital (HOMO–LUMO) enerjileri ve moleküler elektrostatik potansiyel (MEP) dağılımları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, özellikle aromatik substitüent içeren imidazolon türevlerinin daha dengeli elektronik dağılım ve daha düşük HOMO–LUMO enerji aralığı sergilediğini göstermiştir; bu bulgular literatürde bildirilen benzer imidazolon sistemleriyle uyumludur [3].

Bileşiklerin olası biyolojik hedeflerle etkileşim eğilimlerini incelemek amacıyla antibakteriyel ve antifungal sistemlerle ilişkili altı farklı protein (PDB ID: 1BTL, 1KE4, 1MWS, 3MZD, 4UYM ve 5TZ1) üzerinde moleküler docking çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Docking sonuçları, özellikle naftil ve aromatik substitüent taşıyan imidazolon türevlerinin aktif bölgeye daha uygun bağlanma pozları ve güçlü hidrojen bağları ile hidrofobik etkileşimler sergilediğini ortaya koymuştur; bu durum, oksazolon/imidazolon temelli yapıların çoklu biyolojik hedeflere yönelik in silico bağlanma potansiyeline sahip olduğunu bildiren önceki çalışmalarla örtüşmektedir [4].

Sonuç olarak, bu çalışma yeni imidazolon türevlerinin elektronik özellikleri ile çoklu antimikrobiyal hedeflere yönelik hesaplamalı bağlanma eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermekte ve bu bileşikleri ileri deneysel biyolojik doğrulama çalışmaları için umut verici ön adaylar olarak önermektedir.