5. Hemofili Vakalarla Eğitim Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 22 - 24 Mart 2019, ss.22, (Özet Bildiri)
Amaç:Sosyal anksiyete olumsuz değerlendirilme korkusu ve sosyal ortamlarda duyulan rahatsızlık/sıkıntı ile karakterizedir. Bir belirti olarak sosyal anksiyete sosyal fobinin, "performans anksiyetesi"nin ve kaçıngan kişilik bozukluğunun temel öğesidir. Hemofili hastaları kanama riskinden dolayı performans kaygısı, sosyal kaygı gibi psikolojik etkilenmeler yaşabilmektedir. Bu çalışmada; hemofili hastalarında sosyal anksiyete düzeyini ve sosyal-demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Dr Behçet Uz Çocuk Hastanesi Hematoloji Kliniğinde takipli 30 hemofili hastası ve 36 sağlıklı çocuktan oluşan kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Yaş dağılımı hasta grubunda 13.60±2,8, kontrol grubunda 13.05±1,7 idi. Çalışmada Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği ve Sosyal Demografik Veri Formu kullanılmıştır. Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği-Yenilenmiş Biçim (ÇSAÖ-Y) (Social Anxiety Scale for Children-Revised) kullanıldı. Ölçekten alınabilecek puanlar 18-90 arasındadır. Puan artıkça sosyal anksiyete düzeyi artmaktadır. Ölçekler telefon görüşmesi şeklinde uygulanmıştır. Ayrıca hastaların eklem skorlamaları (hemophilia joint health score) hesaplandı.
Bulgu: Çalışmaya katılan kişilerin 30’u hasta (yaş:13.60±2,8), 36’sı sağlıklı çocuktur (yaş:13.05±1,7) . Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeğinden alınan puan ortalaması; hasta grubunda 42.10 , kontrol grubunda ise 39.97, aralarında anlamlı fark saptanmamıştır (P=0,47). Hastalarda yaş ve çocuk sayısı ile toplam sosyal anksiyete puanı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (P>0.05). Ancak yaş artıkça sosyal anksiyete puan ortalaması düşmekte olup istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmemiştir. Hemofili hastalarından sekizinin eklem skorlaması patolojik (>0) bulunurken 22 hastanın eklem skorlaması normal saptandı. Eklem skorlaması patolojik olanların anksiyet skorlaması median değeri 38 (34-45) ve patolojik olanların da 38 (26-70) idi (p=0.90).
Sonuç: Çocuklarda sosyal anksiyete erişkinlere benzer biçimde olumsuz değerlendirilme korkusu ve özellikle yeni ortamlarda duyulan sıkıntıyla ilişiklidir. Sosyal anksiyetenin bilişsel, davranışsal, somatik ve duygusal yönleri vardır. Çalışmamızda hasta çocukların ortalama puanı kontrol grubundan yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Ayrıca hemofilide eklem bulgularını gösteren eklem skorlamasına göre patolojik olanlar ve olmayanlar benzer anksiyeteye sahipti. Hastalığın sosyal anksiyete üzerinde etkisi olmadığı diğer sağlıklı çocuklar kadar etkilendiğini düşündürmektedir.