Avrupa Birliği'nin Liberal Uluslararası Düzen İçerisindeki Konumu: Stratejik Ortaklıktan Küresel Rekabete?
Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, cilt.81, sa.2, ss.271-293, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 81 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.33630/ausbf.1826638
- Dergi Adı: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Index Islamicus, MLA - Modern Language Association Database, Political Science Complete, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography, Political Science Abstract (IPSA), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.271-293
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma Soğuk Savaş döneminden itibaren liberal uluslararası sistem içinde Avrupa Birliği’nin (A.B.) rolünü ve devletlerarası emperyalist rekabet içindeki konumunu tarihsel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlar. Soğuk Savaş sırasında stratejik ortak olan Avrupa Ekonomik Topluluğu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) bünyesinde Sovyetler Birliği’ni çevreleme politikasına dahil olmuştur. Soğuk Savaş’ın sona ermesi bölgesel güçlerin daha özerk politikalar izlemeleri için alan yaratmıştır. A.B. 1993 Maastricht Anlaşması ile Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ve Ekonomik ve Parasal Birlik gibi politikaları geliştirerek uluslararası politikada ekonomik ve siyasi bir aktör olmak için gelişme kaydetmiştir. Ancak 2008 Büyük Duraklama ile birlikte Avrupa entegrasyonu çoklu krize girmiştir. Kuzey ve Güney Avrupa ülkeleri arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar, aşırı sağ ve popülist liderlerin yükselişi entegrasyonun krizini de derinleştirmiş. Bu tarihsel dönem içinde çalışmanın üç araştırma sorusu vardır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası sistem içinde A.B.’nin rolü ve gücünün niteliğinde ne gibi değişimler ve devamlılıklar gözlemlemek mümkündür? Soğuk Savaş sonrası A.B. sermayesi A.B.D. sermayesi ile emperyalist bir rekabet içinde midir yoksa Soğuk Savaş döneminin devamlılığı niteliğinde sermaye emperyalizminin A.B.D. liderliğinde devam ettiğini iddia etmek olası mıdır? Avrupa sermayesi temsilcileri Transatlantik ilişkiler konusunda ne gibi bir pozisyon geliştirmişlerdir?
This article aims to historically study role and position of the European Union (EU) in liberal international system since the Cold War period. During the Cold War, the European Economic Community (EEC) cooperated with the United States (US) within NATO in containing the Soviet threat. The end of Cold War engendered opportunities for regional powers to adopt more independent policies. Within such a context, the EU founded the Common Foreign and Security Policy and took steps to establish Economic and Monetary Union with the 1993 Maastricht Treaty which would render the EU an international actor. However, the EU has been in multiple crises since 2008 Great Recession. Socio-economic disparities between the North and South European member states and the rise of far right and populist politics has deepened crisis of European integration. This study aspires to address three research questions. What are historical continuities and changes in the role of the EU within the liberal international system? Is it possible to argue that the EU is in an imperial rivalry with the US capital or the US continues to lead the empire of capital at the international level? What is the position of European capital regarding Transatlantic relations?