Akademik Veri Yönetim Sistemi
77. Uluslararası Katılımlı Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 14 - 18 Nisan 2025, sa.155, ss.404, (Özet Bildiri)
Ülkemizde yeraltı suyu işleme rezervi 17,81 km3’tür. Yeraltı suyu
işletme rezervinin 5,64 km3’ü içme suyu amaçlı, 11,83 km3’ü
sulamaya ait su çekimleri oluşturur. Su kuyularının tasarımı
bir mühendislik projesi kapsamında değerlendirilir ve delme,
borulama, çakıllama, geliştirme ve kuyu ağzı muhafazası olmak
üzere 5 aşamada gerçekleştirilir.
Bu bildiride kuyuların lokasyon yer seçiminde ve inşasından
sonra kuyu ağzı emniyeti konusunda alınması gereken önlemler
ele alınmıştır. Yapılan saha çalışmalarında kırsal kesimin su
ihtiyacının büyük çoğunluğu yeraltı suyu kuyularından karşılandığı
görülmüştür. Açılması planlanan kuyuların öncelikle lokasyon
tespitin iyi yapılması gerekmektedir. Saha çalışmalarımızda
içme suyu sağlayan kuyuların gerek lokasyon gerekse fiziksel
şartlarının hem yeraltı suyu kalitesinin korunması hem de bu suları
kullanan insanların sağlığı açısından uygun koşulları sağlamadığı
gözlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, kuyuların açıkta olması, kuyu ağzı
betonlarının olmaması veya usulüne uygun yapılmaması, kuyu
muhafaza borularının topografik seviyenin altında olması veya
taşkın kotunun altında olması önemli yeraltı suyu kirliliği
problemlerine neden olabilecek problemleri oluşturur. Bu tür dış
etmenlere karşı korumasız olan su kuyuları zamanla yağış sularının
yüzeysel kirleticileri kuyular vasıtası ile yeraltı suyuna taşımaları
kaçınılmaz olmaktadır. Böylesi bir eksikliklerden dolayı, bölgesel
olarak yeraltı suyunun kirlenmesi kaçınılmazdır. Yeraltı suyu
kalitesinin sürdürülebilir olması için, yüzey ile akifer bağlantısını
yapan su kuyularının yüzeysel kirleticilerden korunması oldukça
önemli bir etmen olarak düşünülmeli ve önlemler bu çerçevede
alınmalıdır.
Aksi takdirde, dış etmenlere karşı korumasız olan su kuyuları,
yeraltısuyu yüzey suları ile taşınabilen tarımsal faaliyetlerde
kullanılan hayvansal ve kimyasal gübreleri, veya bölgede drenaj
sistemine bırakılan kanalizasyon ve diğer atıklardaki kirleticiler
kuyular vasıtası ile yeraltısuyuna hızla iletebilmektedir. Yukarıdaki
faktörler dikkate alınarak, su kuyularının lokasyon seçimi, kuyu
başı emniyetlerinde alınacak önlemler ve çevresel riskler açısından
bir mühendislik projesi kapsamında açılması gerekmektedir.
In our country, the groundwater exploitation reserve is 17.81 km³.
Of this, 5.64 km³ is used for drinking water purposes, and 11.83 km³
is used for irrigation water withdrawals. The design of water wells
is considered as part of an engineering project and is carried out in
five stages: drilling, piping, graveling, development, and wellhead
protection.
This paper focuses on the necessary precautions regarding the
selection of well locations and wellhead safety after construction.
Field studies show that the majority of the water needs in rural
areas are met by groundwater wells. It is essential to determine the
locations of the wells carefully before planning their construction.
In our field studies, it was observed that the wells providing drinking
water, in terms of both location and physical conditions, do not
meet the necessary standards to ensure both groundwater quality
protection and public health.
Investigations revealed that open wells, the absence or improper
construction of wellhead concrete, and well casing pipes being
located below the topographical level or below the flood level are
significant problems that may lead to groundwater contamination.
Wells that are unprotected from such external factors inevitably
allow surface pollutants carried by rainwater to reach the
groundwater through the wells. Due to such deficiencies, regional
groundwater contamination is unavoidable. To ensure the
sustainability of groundwater quality, it is crucial to protect wells,
which serve as a connection between the surface and the aquifer,
from surface pollutants. Preventive measures should be taken with
this perspective in mind.
Otherwise, wells that are unprotected from external factors can
quickly transmit pollutants from agricultural activities, such as
animal and chemical fertilizers, or contaminants from sewage and
other waste discharged into the drainage system in the area, into the
groundwater through the wells. Considering the above factors, the
location selection of water wells, the precautions to be taken at the
wellhead, and the environmental risks must be addressed within the
scope of an engineering project.