Gastroenteritli Cocuklarda Hemolitik Uremik Sendromu Ongormek: Birinci Basamakta Tanisal Gecikmeler ve Yonlendirici Kirmizi Bayraklar
20. Aile Hekimliği Güz Okulu, İskele, Kıbrıs (Kktc), 23 - 27 Eylül 2026, ss.1, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: İskele
- Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
- Sayfa Sayıları: ss.1
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ
Akut gastroenterit (AGE), çocukluk çağında birinci basamak sağlık kuruluşlarına en sık başvuru nedenlerinden biridir. Vakaların çoğunluğu viral kaynaklı ve kendini sınırlayan bir seyir izlese de, Şiga toksin üreten Escherichia coli (STEC) enfeksiyonları sonrası gelişen Hemolitik Üremik Sendrom (HÜS); mikroanjiyopatik hemolitik anemi, trombositopeni ve akut böbrek hasarı (ABH) ile seyreden hayatı tehdit edici bir tablodur. Başlangıçta sıradan gastroenterit tablosuyla başvuran hastalarda tanısal gecikmeler yaşanabilmektedir. Bu olgu sunumunun amacı, birinci basamağa iki kez başvurup semptomatik tedaviyle taburcu edilen, ardından acil serviste HÜS tanısı alan bir olgu üzerinden, birinci basamak hekimlerinin HÜS’ü öngörmesini sağlayacak uyandırıcı kırmızı bayrakları ve sevk kriterlerini vurgulamaktır.
OLGU / YÖNTEM
İki kez birinci basamağa başvuru sonrası geç dönemde kanlı ishal, peteşi, solukluk ve oligüri şikayetleriyle çocuk acil servisine başvuran ve takibinde STEC ilişkili HÜS tanısı alarak çocuk yoğun bakım ve çocuk enfeksiyon servislerinde izlenen 23 aylık kız hastanın tıbbi kayıtları, laboratuvar parametreleri, epidemiyolojik öyküsü ve klinik seyri geriye dönük olarak incelenmiştir.
BULGULAR
Beş gündür ishal şikayeti bulunan hastanın bu süreçte iki kez aile hekimine başvurduğu ve semptomatik tedavi düzenlendiği öğrenilmiştir. Şikayetlerin devamında ishalde kan görülmesi, solgunluk, peteşi ve idrar çıkışında azalma üzerine çocuk acil servise başvurmuştur. Anamnez derinleştirildiğinde, ilk başvurular esnasında da peteşilerin var olduğu ve son 10 gün içerisinde şüpheli dışarıda et/ciğer tüketim öyküsü saptanmıştır. İlk laboratuvar değerlendirmesinde Hgb: 9,6 g/dL, Hct: %28, PLT: 22.000/mm³ saptanmış; HÜS ön tanısıyla çocuk yoğun bakıma devredilmiştir. Dışkı analizinde STEC doğrulanmıştır.
SONUÇ ve ÖNERİLER
Gastroenterit vakalarında tekrarlayan başvurular, tedaviye yanıtsızlık, şüpheli gıda öyküsü, kanlı ishal, peteşi, solukluk ve azalan idrar miktarı HÜS açısından kırmızı bayraktır. STEC şüphesinde ampirik antibiyotikten kaçınılmalı (bakteriyel lizisle Şiga toksin salınımını artırma riski nedeniyle) ve alarm bulguları varlığında hasta acilen ileri merkeze sevk edilmelidir.