Koku ayırt etmede işitsel modülasyon: Kültürel bağlamda nöropsikolojik bir yaklaşım

Bu çalışma, işitsel uyaranlar ile koku ayırt etme performansı arasındaki ilişkiyi çoklu duyusal bütünleşme çerçevesinde incelemektedir. Amaç, bilişsel açıdan zorlayıcı bir koku ayırt etme görevi sırasında farklı arka plan seslerinin performans üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu etkinin sözel bellek ile enterferans kontrolü gibi bilişsel işlevlerle ilişkisini belirlemektir. Çalışma ayrıca, işitsel uyaranların sözel içerik ve duygusal valans bakımından farklılaşmasının koku ayırt etme performansına nasıl yansıyabileceğini Türkiye örneklemi bağlamında kültürel ve sosyal çevresel değişkenlerle birlikte tartışmaktadır. Yirmi katılımcı; sessizlik, parti gürültüsü, podcast, hoş müzik ve hoş olmayan müzik gibi farklı işitsel koşullar altında Sniffin Sticks koku ayırt etme görevini yerine getirmiştir. Bulgular, işitsel koşullar arasında koku ayırt etme performansında istatistiksel olarak anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Özellikle sessizlik koşulunda elde edilen performans diğer işitsel ortamlara kıyasla daha yüksek çıkarken, en düşük performans podcast koşulunda gözlemlenmiştir. Sözel içerikli uyaranların bilişsel yükü artırabileceği, duygusal valansı farklılaşan müzik uyaranlarının ise bellekle ilişkili olfaktör işlemeyi etkileyebileceği düşünülmektedir. Bulgular, çoklu duyusal bağlamlarda bilişsel yetilerin incelenmesinde çevresel ses özelliklerinin dikkate alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir. Kültürel ve sosyal açıdan değerlendirildiğinde, bireylerin duyusal bütünleşme süreçlerinin yetiştikleri kültürel çevre ve sosyal gürültü normlarıyla ilişkili olabileceği görülmektedir. Gelecekte yapılacak nörogörüntüleme ve kapsamlı nörobilişsel değerlendirme çalışmaları, işitsel-koku bütünleşmesinin altında yatan mekanizmaları daha ayrıntılı biçimde aydınlatabilir.