VII. Eser Analiz Kongresi, Denizli, Türkiye, 16 - 19 Nisan 2026, ss.1, (Özet Bildiri)
Ağır metal iyonlarının çevresel ve biyolojik örneklerde düşük derişimlerde bulunması, bu iyonların doğru ve hassas şekilde tayinini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle analiz öncesi önderiştirme uygulanması ve geri kazanım çalışmaları analitik performansın artırılması açısından oldukça önem taşımaktadır. Manyetik özellikli nanomalzemelerin metal önderiştirilmesinde kullanımları tepkime ortamından kolay uzaklaştırılma, yüksek yüzey alanı, tekrar kullanabilirlik, kimyasal dayanıklılık, endüstriyel ve çevreci uygulamalara uygunluk gibi avantajları sebebiyle tercih edilmektedir. Bentonit ise doğal, düşük maliyetli ve yüzeyinde bol miktarda fonksiyonel grup içeren bir kil minerali olup nanomalzemenin yüzey alanı ve aktif bağlanma noktalarını arttırarak metal iyonları için daha yüksek ön-deriştirme verimi sağlamakta, ayrıca ekonomik ve çevre dostu bir adsorban sisteminin oluşturulması açısından önem taşımaktadır [1, 2].
Bu çalışmada, birlikte çöktürme yöntemi ile literatüre uygun sentezlenen [3] bentonit destekli MgFe₂O₄ manyetik nanomalzemenin (MgFe₂O₄/B) çevresel ve endüstriyel atık sularda sıklıkla bulunan ve biyolojik sistemler için potansiyel toksisite riski taşıyan Cr(III) ile Co(II) iyonlarının önderiştirilmesi amacıyla kullanımı araştırılmıştır. Sentezlenen nanomalzemenin yapısal ve yüzey özellikleri çeşitli karakterizasyon teknikleri ile incelenmiştir. Cr(III) ve Co(II) iyonları için pH, adsorban miktarı, örnek hacmi, elüent türü ve hacmi optimize edilmiştir. Optimum koşullar olarak pH değeri 7, elüent olarak 1 M HNO3, örnek hacmi olarak 50 mL ve elüent hacmi olarak 0.5 mL bulunmuştur. Bu koşullar altında gıda numunelerinden (hindi füme, piliç füme, ton balığı ve dana jambon) hem Co(II), hem de Cr(III) için %90’nın üzerinde geri alımlar sağlanmıştır.
Sonuç itibariyle, geliştirilen yöntem; düşük maliyetli, çevre dostu ve hızlı olması nedeniyle eser miktardaki Cr(III) ve Co(II) iyonlarının tayini öncesinde etkili bir ön-deriştirme alternatifi olarak öne çıkmaktadır.