HIV İLE YAŞAYANLARDA ÖLÜM NEDENLERİNİN İRDELENMESİ: ÇOK MERKEZLİ RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA


Sayın Kutlu S., Gülten E., Nazlı A., Altınsoy A., Altunal L. N.

ULUSAL HIV/AIDS KONGRESİ, Antalya, Turkey, 7 - 09 December 2023, pp.47

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Antalya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.47
  • Dokuz Eylül University Affiliated: Yes

Abstract

SS-03

HIV İLE YAŞAYANLARDA ÖLÜM NEDENLERİNİN İRDELENMESİ: ÇOK MERKEZLİ

RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

Selda Sayın Kutlu1, Ezgi Gülten2, Adalet Altunsoy3, Arzu Nazlı4, Lütfiye Nilsun Altunal⁵,

Nuriye Taşdelen Fışgın⁶, Dilek Yağcı Çağlayık⁷, Halime Araz3, Hatice Burcu Açıkalın Arıkan⁸,

Arda Kaya⁹, Kamil Mert10, Şeyma Öncül11, Ayşe Batırel12, Arzu Kantürk13, Aydın Deveci14,

Melis Demirci15, Asuman İnan16, Sinem Akkaya Işık17, Çiğdem Ataman Hatipoğlu18,

Figen Kaptan Aydoğmuş8, Deniz Gökengin9, Sabri Atalay10, Halis Akalın11, Taner Yıldırmak13,

Volkan Korten⁷

1Pamukkale Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Denizli

2Ankara Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Ankara

3Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Ankara

4Dokuz Eylül Üniversitesi,Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İzmir

5İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

6İstinye Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

7Marmara Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

8İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İzmir

9Ege Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İzmir

10S.B.Ü Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İzmir

11Uludağ Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Bursa

12İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

13İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

14Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Samsun

15Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İzmir

16Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

17Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

18Ankara Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Ankara

Amaç: HIV ile yaşayan bireylerde antiretroviral tedavi (ART) ile AIDS ile ilişkili morbidite ve mortalite oranları

önemli oranda azalırken, AIDS ile ilişkili olmayan hastalıklara bağlı ölüm oranları artmaktadır. Hastaların tanı alma

zamanı ve ülkelerin sosyoekonomik düzeylerine göre ölüm nedenleri değişebilmektedir. Ülkemizde HIV ile infekte

bireylerde ölüm nedenleriyle ilgili geniş kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, HIV ile yaşayan

bireylerde ölüm nedenlerinin irdelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çok merkezli retrospektif bu çalışmada, Ocak 1994-Temmuz 2023 tarihleri arasında takip edilen 16 yaş ve

üstü HIV ile yaşayan bireyler arasında ölümle sonuçlanan olguların demografik bilgileri, bulaş yolu, tanı sırasında

ve ölüme yakın CD4 sayısı ve HIV RNA düzeyi, eşlik eden hastalıklar, ART ve süresi ve ölüm nedenleri hasta

dosyalarından elde edildi.

48

Bulgular: Toplam on altı merkezde takip edilen 9.334 HIV ile infekte bireyden 414 (%4,4)’ü ölümle sonuçlandı.

Ölen olguların 370 (%89,4)’i erkek, yaş ortalaması tanı sırasında 44,52 (±12,97) ve ölüm anında 47,76 (±13,29) ve

HIV tanısından ölüme kadar geçen süre 2,97 (±4,24) yıl olarak hesaplandı. Olgularda HIV bulaşı 256 (%61,8)’sında

hetereoseksüel cinsel temasla bulaştığı görüldü. Damar içi madde kullanımı 11 (%2,7) olguda, aktif sigara içiciliği 155

(%37,7) olguda ve aşırı alkol kullanımı 46 (%11,1) olguda vardı. HIV tanısı konduğunda 360 olguda bakılan ortalama

CD4 sayısı 169 (minimum 3-maksimum 1188)/mm3, 322 olguda bakılan HIV RNA 2.835.440 kopya/ml olarak

bulundu. Kronik Hepatit B ve C infeksiyonu sırasıyla 25 (%6) ve 9 (%2,2) olguda mevcuttu. Olguların 333 (%80,4)’ü

ölmeden önce ART almış ve ART süresine ulaşılan 245 olgu ölmeden önce ortalama 32 ay tedavi almıştı. Ölen olguların

tanı sırasında 288 (%69,6)’inde AIDS tanımlayıcı hastalık, 62 (%14,9)’sinde birden fazla AIDS tanımlayıcı hastalık

tespit edildi. Ölüme yakın 303 olguda bakılan ortalama CD4 sayısı 211,85 (minimum 1-maksimum 1300)/mm3 ve 302

olguda bakılan HIV RNA 692.754 (minimum 0-maksimum 63.000.000) kopya/ml olarak bulundu. Ölüm nedenleri

sıklık sırasıyla kanser 108 (%26,1), tüberküloz 60 (%14,5), HIV tükenmişlik sendromu 49 (%11,8), kardiyovasküler

hastalık 43 (%10,4) ve sepsis 36 (%8,7) olguda saptandı (Tablo 1). AIDS ilişkili ölümler tüm nedenlerin %60,1’ini

(n=249) oluşturmaktaydı.

Sonuç: Bu çalışmada HIV ile yaşayan bireylerde en sık ölüm nedeni kanser, ikinci sırada tüberküloz olarak bulundu.

HIV ile yaşayan bireylerde ölüm nedenleri ve ölümü etkileyen faktörlerin bilinmesi, politika, planlama, erken tanı ve

önleyici tedbirlerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: HIV, tüberküloz, ölüm, kanser