Sosyal Medya Kullanımının ve İklim Değişikliği Farkındalığının Sürdürülebilir Tüketim Davranışlarına Etkisi.

Creative Commons License

Akgündüz Y., Otlu D., Aslan Z., Kaya N. R., Önal D.

Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, cilt.17, sa.2, ss.505-542, 2025 (TRDizin)

Özet

Gerekçeli Davranış Teorisine odaklanılarak hazırlanan bu araştırmanın amacı, restoran müşterilerinin iklim değişikliği farkındalığı ve satın alma öncesi sosyal medya kullanımlarının sürdürülebilir tüketim davranışlarına etkisini belirlemektir. Bu kapsamda hazırlanan bir anket formu ile İzmir’de faaliyet gösteren gastronomi tesisi müşterilerinden kolayda örnekleme yöntemiyle Kasım 2023-Nisan 2024 arasında 434 adet geçerli anket toplanmıştır. Araştırmanın model uyumu doğrulayıcı faktör analizi ile belirlendikten sonra  hipotezler yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Farklılıkları test etmek için ise t-testi ve One-Way ANOVA testleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları; satın alma öncesi sosyal medya kullanımının, restoran müşterilerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarını ve iklim değişikliği farkındalıklarını artırdığını; iklim değişikliği farkındalığının sürdürülebilir tüketim davranışlarını azalttığını göstermektedir. Kadınların iklim değişikliği farkındalıkları ve sürdürülebilir tüketim davranışları, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Restoran müşterilerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının Gerekçeli Davranış Teorisine dayandırılarak incelenmesi, bu çalışmanın orijinalliğini oluşturmaktadır. 

Focusing on the Reasoned Behavior Theory, this research aims to examine the effects of climate change awareness and pre-purchase social media use on sustainable consumption behaviors of restaurant customers. Within this scope, data were collected from the restaurant customers of gastronomy facilities operating in Izmir with a questionnaire form prepared by convenience sampling method between November 2023 and April 2024. At the end of the data collection process, 434 valid questionnaires were collected. After the model fit of this research was determined through confirmatory factor analysis, the hypotheses were tested using the structural equation model. To test the differences, t-tests and One-Way ANOVA tests were conducted. The analysis results show that pre-purchase social media usage increases restaurant customers' sustainable consumption behavior and climate change awareness; however, contrary to expectations, climate change awareness decreases sustainable consumption behaviors. Women’s awareness of climate change and their sustainable consumption behaviors are significantly higher than those of men. The originality of this study is examination the sustainable consumption behavior of restaurant customers based on the Theory of Reasoned Action.