Akademik Veri Yönetim Sistemi
76. Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 16 - 19 Nisan 2024, ss.236, (Özet Bildiri)
Eğirdir Gölü Ülkemizin en önemli doğal göllerinden biri olup Isparta İli Sınırlarındadır. Gölün drenaj alanı 3300 km2, gölün uzunluğu 50 km, kıyı uzunluğu 150 km, en geniş alanı 16 km, en dar alanı ise 3 km’lik bir genişliğe sahiptir. Deniz seviyesinden 915 m kotunda yer alan gölün derinliği 8-9 m‘dir. Eğirdir Gölü’nde kemer boğazın kuzeyinde yer alan bölümü Hoyran, güneyinde yer alan bölümü Eğirdir olarak bilinmektedir. Eğirdir Gölü’nde içme suyu ve tarımsal sulama suyu temini, balıkçılık, turizm ve enerji üretimi yapılmaktadır. Gölü çevresinden inen küçük çaylar ve dereler beslemektedir. Fakat, bu derelere yapılan baraj ve göletler ile göle gelen su akışı büyük oranda azalmıştır. Bunlara ek olarak Göl’den Kovada gölüne su transferi yapılırken bir yandan da gölü beslemek için üst havzalardan su akışı sağlanmaya çalışılmaktadır. Kuraklık ve kirlilik tehdidi altındaki Eğirdir Gölü için yüzey ve yeraltı su kaynaklarının etkileşiminin belirlenmesi ve bütüncül bir yaklaşımla sürdürülebilir bir göl havza planının oluşturulması kapsamında yürütülen bu projede, ilk aşamada sahadaki Eğirdir Gölü ile çevredeki karstik yapılarla ilişkisinin belirlenmesine dönük mağaralara ve düdenlere speleolojik çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda, İnönü mağarası iç içe geçmiş kancalı bir yapı sunmaktadır. Kireçtaşları alttan ve yanlardan geçirimsiz birimlerce kuşatıldığından, mağara daha çok yatay olarak gelişmiştir. Havutlar mağarası ise Jura-Kretase yaşlı resifal kireçtaşlarından meydana gelen birimler içerisinde gelişmiş ve Pliyosen rölyef sistemi dahilindedir. Sarp Deresi düdeni 1590 m kotunda Pliyosen rölyef sisteminin Orta Pliyosen aşınım yüzeyinde doğu-batı doğrultulu, muhtemelen neotektonik hareketlere bağlı olarak dış drenaja bağlanmış bulunan eski bir kapalı havzanın sularını drene eden ve günümüzde de bu görevini sürdüren aktif düden konumlu bir mağaradır. Bölgede Karamık Göl suyunun drene edildiği büyük düden ve küçük düden DSİ tarafından kapatıldığından düden artık pasif duruma geçmiştir. Sonuç olarak, karstik sistemlerde gelişen aktif düdenlerin gölün besleniminde önemli rol oynadığı ilk bulgularda elde edilmiştir. Bu çalışma FBG-2022-2733 nolu DEÜ-BAP Güdümlü Projesi kapsamında desteklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Eğirdir Gölü, düden, hidrolojik sistem, insan faaliyetleri, karstlaşma.
Eğirdir Lake is one of the most important natural lakes of our country and is within the borders of Isparta Province. The drainage area of the lake is 3300 km2, the length of the lake is 50 km, the shore length is 150 km, the widest area is 16 km, and the narrowest area is 3 km. The depth of the lake, located at 915 m above sea level, is 8-9 m. The part located in the north of the Kemer Bosphorus in Lake Eğirdir is known as Hoyran, and the part in the south is known as Eğirdir. Drinking water and agricultural irrigation water supply, fishing, tourism and energy production are carried out in Lake Eğirdir. The lake is fed by small streams and streams flowing around it. However, with the dams and ponds built on these streams, the water flow into the lake has decreased significantly. In addition, while water is being transferred from the Lake to Kovada Lake, efforts are being made to ensure water flow from the upper basins to feed the lake. In this project, which was carried out within the scope of determining the interaction of surface and groundwater resources for Lake Eğirdir, which is under threat of drought and pollution, and creating a sustainable lake basin plan with a holistic approach, in the first stage, speleological studies were carried out in caves and sinkholes to determine the relationship between Lake Eğirdir in the field and the surrounding karst structures. According to the studies carried out, İnönü cave presents a structure with interlocking hooks. Since the limestones were surrounded by impermeable units from the bottom and sides, the cave developed mostly horizontally. Havutlar cave, on the other hand, was developed within units consisting of Jurassic-Cretaceous aged reef limestones and is within the Pliocene relief system. Sarp Creek sinkhole is an active sinkhole cave located at an elevation of 1590 m, on the Middle Pliocene erosional surface of the Pliocene relief system, in an eastwest direction, draining the waters of an old closed basin that was probably connected to external drainage due to neotectonic movements, and continues to serve this purpose today. Since the large sinkhole and the small sinkhole, from which Karamık Lake water is drained in the region, were closed by DSI, the sinkhole has now become inactive. As a result, preliminary findings have shown that active sinkholes developing in karst systems play an important role in the nutrition of the lake. This study is supported within the scope of DEU-BAP Guided Project no. FBG-2022-2733. Keywords: Eğirdir Lake, sinkhole, hydraulic system, human activities, karstification.