DİJİTALİZASYONUN TÜRKİYE’DE BÖLGESEL EKONOMİK YAKINSAMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ


Creative Commons License

Duru B., Kuştepeli Y. R.

Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, cilt.25, sa.2, ss.74-86, 2024 (Hakemli Dergi)

Özet

Yakınsama ve dijitalizasyon, küresel ekonominin iki temel bileşenidir. Yakınsama teorisinin en
önemli varsayımı, yoksul ekonomilerin kişi başına düşen gelir düzeylerinin zengin ekonomilere kıyasla
daha yüksek oranda arttığıdır. Yoksul ekonomilerin gelir düzeyleri zaman içinde bazı varsayımlar altında
zengin ekonomilerin gelir düzeyleri ile aynı düzeye gelmektedir. Dijitalizasyon, bir ekonomide insanların
günlük yaşamını, üretimi ve dağıtımı kolaylaştırmak, ekonomik büyümeyi iyileştirmek için bilginin
dijitalleştirilmesi süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, 2012-2020 yıllarında Türkiye’nin Düzey-1
bölgelerinde dijitalizasyonun yakınsama üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Öncelikle
istatistiki veriler kullanılarak dijitalizasyon ve yakınsama ile ilgili değişkenlerin bölgesel dağılımları
haritalar üzerinde gösterilmiş, daha sonra sigma yakınsaması, mutlak yakınsaklık, koşullu yakınsaklık,
birim kök testi yöntemleri kullanılmıştır. Temel Bileşen Analizini (PCA) kullanarak, dijitalizasyon, dijital
teknoloji kullanımı, altyapısı ve kullanım yeterliliği olarak üç gruba ayrılmış ve üç endeks (DUI, DFI, SI)
hesaplanmıştır. Sonuçlar, 2012-2020 döneminde Türkiye’nin Düzey-1 bölgelerinde dijitalizasyonun, başta
İstanbul olmak üzere batı bölgelerde daha çok, doğu bölgelerde (özellikle Kuzeydoğu Anadolu bölgesi)
daha az gelişmiş olduğunu, bölgeler arası yakınsama olduğunu ve dijitalizasyonun yakınsamayı olumlu
etkilediğini göstermektedir

YConvergence and digitalization are two key components of the global economy. The most important
assumption of convergence theory is that per capita income levels of poor economies are increasing at a
higher rate than rich economies. Income levels of poor and rich economies approach to the same level over
time under some assumptions. Digitalization is defined as the process of digitizing information to facilitate
people’s daily lives, production and distribution in an economy, and to improve economic growth. This
study aims to examine the impact of digitalization on convergence in Türkiye’s Level-1 regions between
2012-2020. First of all, the regional distributions of variables related to digitalization and convergence are
shown on maps using statistical data, and then sigma convergence, absolute convergence, conditional
convergence, and unit root test methods are used. Using Principal Component Analysis (PCA),
digitalization is divided into three groups as digital technology use, infrastructure and usage adequacy, and
three indices (DUI, DFI, SI) are calculated. The results show that in the 2012-2020 period in Türkiye’s
Level-1 regions, digitalization is more developed in the western regions, especially Istanbul, and less
developed in the eastern regions (especially the Northeastern Anatolia region). There is convergence
between regions and digitalization positively affects convergence.