Çevresel Örneklerde Cu(II), Co(II) ve Ni(II) İyonlarının Çevre Dostu Tayini: Schiff Baz Ligand Uygulaması


Mumcu T.

8. Uluslararası Uludağ Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Bursa, Türkiye, 21 - 22 Şubat 2026, ss.1-18, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-18
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, Schiff baz ligand (E)-N-benzylideneisonicotinohydrazide kullanılarak Cu(II), Co(II) ve Ni(II) iyonlarının çevresel örneklerde seçici ön zenginleştirilmesi ve tayini amaçlanmıştır. Ligand, silika yüzeyine immobilize edilerek hidrazon bazlı bir sorbent elde edilmiş ve bu sorbent ultrasonik destekli dispersif mikro katı faz ekstraksiyonu (UA-DMSPE) yönteminde kullanılmıştır. Ekstraksiyon sonrası metal iyonlarının tayini alevli atomik absorpsiyon spektrometrisi (FAAS) ile gerçekleştirilmiştir. Numune pH’ ı, sorbent miktarı, ekstraksiyon süresi ile elüent türü ve hacmi gibi temel parametreler optimize edilmiştir. Optimum koşullar altında tüm metal iyonları için %95’ in üzerinde geri kazanım değerleri elde edilmiştir. Doğrusal çalışma aralıkları Cu(II) ve Co(II) için 3–500 µg L⁻¹, Ni(II) için ise 5–500 µg L⁻¹ olarak belirlenmiştir. Gözlenebilme sınırları Cu(II), Co(II) ve Ni(II) için sırasıyla 1.0, 1.2 ve 2.5 µg L⁻¹ olarak bulunmuştur. Zenginleştirme faktörü 40 olarak hesaplanmıştır. Yöntemin gün içi ve günler arası bağıl standart sapma (RSD) değerleri %4’ ün altında olup, yöntemin iyi bir tekrarlanabilirliğe sahip olduğu görülmüştür. UA-DMSPE yöntemi, geleneksel ekstraksiyon tekniklerine kıyasla düşük çözücü ve sorbent tüketimi, kısa analiz süresi ve mikro ölçekli çalışma imkânı sunması nedeniyle çevre dostu bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca uygulanan yeşil analitik metrikler ile geliştirilen yöntemin çevresel sürdürülebilirliği nicel olarak değerlendirilmiş ve yöntemin yüksek çevresel uygunluğa sahip olduğu ortaya konmuştur. Önerilen yöntem deniz suyu örneklerine başarıyla uygulanmış ve tatmin edici geri kazanım değerleri elde edilmiştir. Bu özellikleriyle geliştirilen yöntem, çevresel örneklerde Cu(II), Co(II) ve Ni(II) iyonlarının tayini için basit, duyarlı ve çevreci bir alternatif sunmaktadır.