Dijitalleşmenin Ekonomik Kalkınma Üzerinde Uzun Dönemli Gerçek Bir Etkisi Var mı? OECD Ülkeleri İçin Panel Eştümleşme Bulguları

Creative Commons License

TUNÇ M.

Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt.33, sa.2, ss.427-448, 2026 (TRDizin)

Özet

Bilgi teknolojilerinin gelişimiyle ortaya çıkan dijitalleşme olgusu, küresel alanda rekabet düzeyinin önemli bir belirleyicisi olarak gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomileri etkilemektedir. Dijitalleşme, mikro ve makro düzeyde ekonomideki karar birimlerinin iktisadi karar ve davranışlarını belirleyici niteliktedir. Bu çalışmanın amacı, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkan dijitalleşmenin kalkınma üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışmada 1974-2023 dönemini kapsayan yıllık veri seti kullanılarak OECD ülkelerinde kişi başına düşen gelir ve insani gelişme endeksi ile dijitalleşme göstergeleri olarak internet kullanımı, mobil abone sayısı, geniş bant erişimi arasındaki ilişki panel veri analizi kullanılarak incelenmektedir. Araştırmada serilerin durağanlık düzeylerini ölçen uygun panel birim kök testlerinin yanı sıra değişkenlerin aralarındaki uzun-dönem ilişkiyi araştıran amaca uygun panel eştümleşme testleri kullanılmaktadır. Analiz bulgularına göre ilgili değişkenler arasında uzun dönemli güçlü ve pozitif bir ilişki (eştümleşik ilişki) bulunmaktadır. Bu çerçevede, eştümleşik ilişkinin varlığı, dijitalleşmenin OECD ekonomilerinde kalkınmayı hızlandırıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna göre; dijitalleşmeye yönelik yapılacak yatırımlar ile kalkınmanın kısmi bir göstergesi ve vekil değişkeni olarak kabul edilen kişi başına düşen gelirin artacağı ifade edilebilir. Bu açıdan, çalışmanın politika önerisi olarak dünya ekonomisinde dijital teknolojilerin kullanımındaki artışın gelişmişlik düzeyinin önemli bir dinamik unsuru ve belirleyicisi olacağı ifade edilebilir.
The phenomenon of digitalization, which has emerged with the development of information technologies, has evolved as a significant determinant of the level of competition in the global arena and affects both developed and developing economies. Digitalization is a defining factor in the economic decisions and behaviours of decision-making units in the economy at both micro and macro levels. The aim of this study is to reveal the impact of digitalization, which has arisen in line with developments in information and communication technologies, on development. Within this scope, the study examines the relationship between per capita income and the human development index, and digitalization indicators such as internet usage, mobile subscriptions, and broadband access in OECD countries using an annual data set covering the period 1974-2023, through panel data analysis. In the research, appropriate panel unit root tests measuring the stationarity levels of the series, as well as suitable panel cointegration tests investigating the long-term relationship between the variables, are used. According to the analysis findings, there is a strong and positive long-term relationship (cointegrated relationship) between the relevant variables. In this context, the existence of a cointegrated relationship indicates that digitalization has an accelerating effect on development in OECD economies. Accordingly, it can be stated that investments in digitalization will increase per capita income, which is accepted as a partial indicator and proxy variable for development. From this perspective, as a policy recommendation of the study, it can be stated that the increase in the use of digital technologies in the world economy will be a significant dynamic element and determinant of the level of development.