Üniversite Döneminde İlişki Sürdürme Davranışları ve Romantik İlişki Doyumu

Creative Commons License

OGAN S., Soysal F. S. Ö.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi(BAEBD), cilt.17, sa.2, ss.1191-1213, 2026 (TRDizin)

Özet

Üniversite dönemi, bireylerin kimlik gelişimiyle birlikte romantik ilişkilere yönelik tutum ve beklentilerinin şekillendiği, yakınlık ve bağlılık süreçlerinin yoğun biçimde deneyimlendiği önemli bir gelişimsel evredir. Bu dönemde kurulan romantik ilişkilerde ilişki doyumunun sağlanması ve ilişkinin sürdürülebilirliği, bireylerin sergilediği ilişki sürdürme davranışlarıyla yakından ilişkilidir. Bu kuramsal derleme çalışmasının amacı, üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerinde ilişki sürdürme davranışları ile romantik ilişki doyumu arasındaki ilişkiyi, farklı kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde ele almaktır. İlişki sürdürme davranışları; “Karşılıklı Bağımlılık Kuramı, Rusbult Yatırım Modeli, Eşitlik (Denge) Kuramı, İlişkisel Tür Kuramı” bağlamında ele alınmıştır. Romantik ilişki doyumu ise; “Karşılıklı Bağımlılık Kuramı, Rusbult’un Yatırım Modeli, Bağlanma Kuramı, Sternberg’in Üçgen Aşk Kuramı” kapsamında değerlendirilmiştir. Bu derleme çalışmanın bulguları, beliren yetişkinlik döneminde romantik ilişkilerin sürekliliği ve doyumunun büyük ölçüde bireylerin sergilediği ilişki sürdürme davranışlarının niteliğine bağlı olduğunu göstermektedir. Alanyazın, iletişim, güven ve duygusal destek gibi ilişki sürdürme davranışlarının ilişki doyumunu artırdığını; yüksek doyum ve yatırım düzeyinin ilişkiyi sürdürmeye yönelik motivasyonu güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, ilişki doyumundaki azalmanın ilişkinin sona ermesini güçlü biçimde yordadığı vurgulanmaktadır. Sonuçlar, üniversite öğrencilerine yönelik ilişki sürdürme becerilerini geliştirmeye odaklanan psikoeğitsel müdahalelerin önemine işaret etmektedir.
University period is a crucial developmental stage where individuals' identities develop, their attitudes and expectations towards romantic relationships are shaped, and processes of intimacy and commitment are intensely experienced. In romantic relationships formed during this period, relationship satisfaction and sustainability are closely related to the relationship-maintaining behaviors exhibited by individuals. The aim of this theoretical review is to examine the relationship between relationship-maintaining behaviors and romantic relationship satisfaction in university students' romantic relationships within the framework of different theoretical approaches. Relationship-maintaining behaviors are discussed within the context of "Interdependence Theory, Rusbult's Investment Model, Equilibrium Theory, and Relational Type Theory." Romantic relationship satisfaction is evaluated within the scope of "Interdependence Theory, Rusbult's Investment Model, Attachment Theory, and Sternberg's Triangular Love Theory." The findings of this review demonstrate that the continuity and satisfaction of romantic relationships in emerging adulthood largely depend on the quality of the relationship-maintaining behaviors exhibited by individuals. The literature indicates that relationship-maintaining behaviors such as communication, trust, and emotional support increase relationship satisfaction; high levels of satisfaction and investment strengthen motivation to maintain the relationship. Furthermore, it is emphasized that decreased relationship satisfaction strongly predicts relationship termination. These results highlight the importance of psychoeducational interventions focused on improving relationship-maintaining skills for university students.