Fen Eğitiminde Laboratuvar Güvenliğine Yönelik Çalışmaların İncelenmesi

Özcan E., Kaçar S.

Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, cilt.4, sa.2, ss.91-99, 2021 (Hakemli Dergi)

Özet

Artan bilimsel çalışmalar ve teknolojik gelimeler ile birlikte fen okuryazarı birey yetiştirilmeye duyulan önem her geçen gün artmaktadır. Bu nedenle fen derslerinin önemli özellikle de fen soyut fen kavramlarının somutlaştırılmasında önemli bir yer tutan laboratuvar uygulamaları daha önemli hale gelmiştir. Ancak laboratuvar dersleri öğrenmede kalıcılığı arttırması, etkin öğrenme deneyimleri sunmasının yanı sıra birçok tehlikeyi de beraberinde getirmektedir. Laboratuvar derslerinde dikkat edilmez ise yanık, zehirlenme gibi ciddi sorunlarla karşılaşılabilir. Bu nedenle de laboratuvar güvenliği konusunda alanyazın durumunun tespit edilmesi ve buradan yola çıkarak öğrenci, öğretmen ve öğretmen adaylarının durumlarının değerlendirilmesi önemlidir. Buna paralel olarak, bu çalışmada, fen eğitiminde laboratuvar güvenliğine yönelik yapılan çalışmaların incelenmesi ve bulgularının derlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada doküman analizi araştırma yöntemi ve içerik analizi veri analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma alanı 2011-2021 yılları arasında laboratuvar güvenliği ve fen labotuvarı (ortaokul, lise ve lisans dersleri) ile Google Akademik sayfasından erişilebilen makelelerle sınırlandırılmıştır. Çalışma sonucunda 20 bilimsel yayına erişilmiştir. Araştırmacılar tarafından çalışmalar analiz edilmiş ve sonuç olarak söz konusu çalışma bulgularından yola çıkarak katılımcı öğrenci, öğretmen ve öğretmen adaylarının laboratuvar güvenliği konusunda önemli eksikliklerinin olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, öğrenci, öğretmen ve öğretmen adaylarının laboratuvar güvenliği konusunda bilinç seviyelerinin artırılması için daha fazla çalışmaya, özellikle deneysel ya da eylem araştırması çalışmalarına ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.

Increasing number of scientific studies and technological developments raise importance of training scientifically literate individuals. Thus, laboratory applications, which holds an important role in embodying abstract concepts, have became more important. However, while laboratory applications offer effective learning experience and promote permanent learning, they also have potential to bring many dangers. If not be careful, laboratory applications might cause deep issues such as burning and poisoning. Therefore, it is important to determine the situation of literature in terms of laboratory safety and evaluate students, teachers and pre-service teachers’ background. Parallel to this, aim of the current study is to investigate studies conducted towards laboratory safety and review findings. Within this aim, document analysis research method and content analysis technique used were used in current study. Study field is limited to academical articles about laboratory safety (secondary school, high school and university) reached via Google Academic website and conducted between 2011-2021. After literature review, 20 scientific publications were found. Studies were analyzed by researchers and results showed that students, teachers and pre-service teachers lack information about laboratory safety. Thus, it can be said that more studies, especially experimental and action studies are needed about laboratory safety of students, teachers and pre-service teachers.