Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Uluslararası Ege Bölgesi Aile Hekimliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.1-12, (Özet Bildiri)
Bildiri Türü: Sözlü Sunum
Amaç: Rotavirüs enfeksiyonları çocukluk çağında önemli morbidite nedenlerinden biridir. Rotavirüs aşısı rutin aşı takviminde yer almamakta olup, aşılama kararı büyük ölçüde ebeveynlerin sosyodemografik özelliklerinden etkilenmektedir. Bu pilot çalışmada, rotavirüs aşısı yaptırılan bebeklerde ebeveyn eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum, gebelikte annenin aşılanma durumu, ebeveyn yaşları ve kardeş sayısı ile aşılama uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metodoloji: Bu çalışma kesitsel bir pilot araştırmadır. Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı merkezlerinde kayıtlı 4-60 ay arası çocukların tamamının katılması planlanmıştır. “Centers for Disease Control and Prevention” (CDC)’nin önerileri doğrultusunda birinci aşılama dozunun en son yapılabileceği süre (14 hafta 6 gün) dikkate alınarak 4. ayını bitiren çocukların çalışmaya alınması planlanmış; çocukların kayıt bilgileri retrospektif olarak incelenmeye başlanmıştır. Bu merkezlerden biri olan Buca 35 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı, 4-60 ay arası 701 sayıda çocuk mevcuttur. Çalışmada, anne ve baba eğitim durumu, ailenin maddi durumu, gebelikte annenin aşılanma durumu, anne ve baba yaşı, kardeş sayısı ve aşıların yaşa uygun uygulanma durumu kaydedilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiş; sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma, kategorik değişkenler sayı ve yüzde (%) olarak ifade edilmiştir.
Bulgular: ASM’ye kayıtlı 4-60 ay arası çocuklardan toplam 17 çocuğun rotavirüs aşısının yaşa uygun şekilde uygulandığı saptanmıştır. Annelerin tamamının gebelik döneminde aşılarının tam olduğu belirlenmiştir (%100). Anne yaş ortalaması 31,4±3,5 yıl, baba yaş ortalaması 32,3±3,6 yıl olarak hesaplanmıştır. Ebeveyn eğitim durumları incelendiğinde, ailelerin büyük çoğunluğunun lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip olduğu (%≈88) görülmüştür. Ailelerin maddi durumu değerlendirildiğinde %53’ünde yeterli, %47’sinde kısmen yeterli olduğu saptanmıştır. Kardeş sayısı açısından değerlendirildiğinde çocukların %71’inin ilk çocuk olduğu (kardeş sayısı=0), %29’unda ise bir veya daha fazla kardeş bulunduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Bu pilot çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca 35 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi’ne başvuran ve rotavirüs aşısı yaptırılan çocuklarda aşılama uyumunun yüksek olduğu görülmüştür. Ebeveyn eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum ve gebelikte düzenli sağlık takibinin aşılama davranışı üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Çalışmanın küçük örneklemli olması ve kontrol grubunun bulunmaması önemli kısıtlılıklar olup, daha geniş örneklemli ve karşılaştırmalı çalışmalar ile bu ilişkinin daha ayrıntılı incelenmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Aşılama uyumu, Birinci basamak, Rotavirüs aşısı, Pilot çalışma, Sosyodemografik faktörler
EVALUATION OF SOCIODEMOGRAPHIC FACTORS ASSOCIATED WITH ROTAVIRUS VACCINATION: A PILOT STUDY
Presentation Type: Oral Presentation
Purpose: Rotavirus infections are an important cause of morbidity in childhood. Since the rotavirus vaccine is not included in the routine immunization schedule, vaccination decisions are largely influenced by the sociodemographic characteristics of parents. This pilot study aimed to evaluate the relationship between parental education level, socioeconomic status, maternal vaccination during pregnancy, parental age, number of siblings, and vaccination compliance in infants who received the rotavirus vaccine.
Method: This study is a cross-sectional pilot study. It is planned to include all children aged 4–60 months registered at Dokuz Eylul University Training Family Health Centers. In accordance with the recommendations of the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), and considering the latest age for administering the first dose of the vaccine (14 weeks and 6 days), children who have completed their 4th month are planned to be included in the study. Retrospective review of the children's records has been initiated. In one of these centers, Buca 35 Training Family Health Center, there are 701 children aged 4–60 months registered. In the study, parental education level, family socioeconomic status, maternal vaccination during pregnancy, maternal and paternal age, number of siblings, and age-appropriate vaccination status were recorded. Data were analyzed using descriptive statistics; continuous variables were expressed as mean ± standard deviation, and categorical variables as number and percentage (%).
Results: Among children aged 4–60 months registered at the family health center, a total of 17 children were found to have received the rotavirus vaccine in accordance with the recommended schedule. All mothers were fully vaccinated during pregnancy (100%). The mean maternal age was 31.4±3.5 years, and the mean paternal age was 32.3±3.6 years. When parental education levels were examined, the majority of families had at least a high school level of education (approximately 88%). Regarding socioeconomic status, 53% of families had adequate income, while 47% had partially adequate income. In terms of family structure, 71% of the children were first-born (number of siblings = 0), whereas 29% had one or more siblings.
Conclusion: In this pilot study, vaccination compliance was found to be high among children who received the rotavirus vaccine at Dokuz Eylul University Buca 35 Training Family Health Center. Parental education level, socioeconomic status, and regular antenatal follow-up may influence vaccination behavior. The small sample size and the lack of a control group are important limitations. Further studies with larger samples and comparative groups are needed to better clarify these associations.
Keywords: Immunization compliance, Primary health care, Pilot study, Rotavirus vaccine, Sociodemographic factors