Somut Olmayan Kültürel Miras Bağlamında İzmir Anafartalar Caddesi ve Çevresi
Kent Akademisi (Online), cilt.19, sa.6, ss.1-23, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 19 Sayı: 6
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35674/kent.1904797
- Dergi Adı: Kent Akademisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Art Index, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.1-23
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Toplumlara aidiyet ve süreklilik hissi kazandıran somut olmayan kültürel miras, kültürel çeşitliliği destekler ve nesilden nesile aktarımı sağlar. Açığa çıkarılmayan miras, hızla dönüşen sosyokültürel yapı nedeniyle tehdit altına girer. Bu çalışmanın amacı, geleneksel dokusunu koruyan “Anafartalar Caddesi ve Çevresindeki” somut olmayan kültürel mirası tespit ederek, bunların sürdürülmesi ve yeniden canlandırılmasına yönelik öneriler sunmaktır. Bu bağlamda çalışma kapsamında, antik dönemden günümüze dek birçok medeniyete ev sahipliği yapan, günümüzde de kendine özgü kimliğiyle İzmir’in simgelerinden biri olan Kemeraltı Kentsel Sit Alanı içerisindeki Anafartalar Caddesi ve çevresi incelenmiştir. Çalışmada; söz konusu alan, tarihi süreçte ele alınacağından tarihsel yöntem; cadde kendi içerisinde karşılaştırılarak değerlendirileceğinden karşılaştırmalı yöntem kullanılmıştır. Anafartalar Caddesi ve çevresinin somut olmayan kültürel miras ögeleri değerlendirilmiş, bu ögelerin mekânsal karşılığı liste olarak belirtilmiş ve her birine yönelik seçilen örnekler detaylı olarak incelenmiştir. Kemeraltı’nın karakteristik özelliklerinden biri de alanda belirli işlevlerin belirli alanlarda toplanmasıdır. Kent ile ilgili eski haritalarda yer alan sokak ve çarşı adları, bu işlevleri yansıttığı için araştırılarak görselleştirilmiştir. Çarşı içerisinde alt çarşıların yer alması, kentin ticari önemini de yansıtmaktadır. Böylece Anafartalar Caddesi ve çevresinde kent belleğinde önemli yeri olan somut olmayan kültürel miras değerleri ile bu mirasın sürdürüldüğü alanlar araştırılarak ortaya çıkarılmıştır. Bu değerlerin korunması, kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması ve toplumun alana aidiyetinin sürdürülebilmesi açısından önemlidir.
Intangible cultural heritage, which instils a sense of belonging and continuity in communities, supports cultural diversity and ensures its transmission from one generation to the next. Unrecognized heritage is threatened by rapidly changing sociocultural structures. The purpose of this study is to identify the intangible cultural heritage in the “Anafartalar Street and Surroundings” area, which preserves its traditional fabric, and to offer recommendations for its preservation and revitalization. In this context, the study examines Anafartalar Street and its surroundings within the Kemeraltı Urban Conservation Area-a site that has been home to many civilizations from antiquity to the present and remains one of Izmir’s symbols today due to its unique identity. In this study, the historical method was employed since the area in question was examined within its historical context, and the comparative method was used since the street was evaluated by comparing it with itself. The intangible cultural heritage elements of Anafartalar Street and its surroundings were assessed; the spatial counterparts of these elements were listed, and the examples selected for each were examined in detail. One of the characteristic features of Kemeraltı is the concentration of specific functions in specific areas. The names of streets and markets found on old maps of the city were researched and visualized because they reflect these functions. The presence of sub-markets within the main market also reflects the city’s commercial significance. Thus, the intangible cultural heritage values that hold an important place in the city’s collective memory- specifically along Anafartalar Street and its surroundings—and the areas where this heritage is preserved have been researched and brought to light. The preservation of these values is crucial for transmitting cultural heritage to future generations and sustaining the community’s sense of belonging to the area.