Akademik Veri Yönetim Sistemi
XXV.Ulusal Klinik Biyokimya Kongresi, Antalya, Türkiye, 8 - 11 Mayıs 2025, ss.179-180, (Özet Bildiri)
TÜRK KLİNİK BİYOKİMYA DERNEĞİ XXV. Ulusal Klinik Biyokimya Kongresi | 08-11 Mayıs 2025, Royal Seginus Otel/Antalya 179 Laboratuvar Hizmet Alımı ve Süreçleri P-12 KARTUŞLU SİSTEM KAN GAZI ANALİZÖRÜ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ Tunahan Hakkı Ecevit, Meltem Çetinkaya, Selda Emir, Alperen İnanç, Murat Örmen, Özlem Gürsoy Doruk Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı, İzmir Amaç: Laboratuvarlarda kullanımı yaygınlaşan kartuşlu sistem kan gazı analizörünün performansını halihazırda kullandığımız sıvı sistem kan gazı analizörüyle karşılaştırarak değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi Merkez Laboratuvarı yöntem verifikasyonu prosedürleri takip edilerek demo amacıyla laboratuvarımıza kurulan Nova Stat Profile Prime Plus kartuşlu kan gazı cihazında direkt ölçümü yapılan pH, pO2, pCO2, potasyum, iyonize kalsiyum ve laktat parametreleri için ön onaylama deneyleri iç kalite kontrol materyalleri kullanılarak yapıldı. Bu amaçla aynı çalışma içerisinde 10 kere 1. düzey ve 10 kere 2. düzey iç kalite kontrol materyali çalışılarak yüzde değişkenlik katsayılarının (%CV) ortalaması hesaplandı. İlgili parametrenin toplam kabul edilebilir hatasının (TEa) yüzde 25’inden düşük olup olmadığı değerlendirilerek ön onaylama deneyi tamamlandı. Son onaylama deneylerine 5 gün sabah, akşam ikişer düzey iç kalite kontrol uygulamasıyla başlandı. 6 parametre için iki düzeyde de %CV’ler hesaplanıp ortalaması alınarak toplam hata hesaplamasında kullanılacak ortalama %CV elde edildi. Numune karşılaştırma çalışmaları için sıvı sistem Radiometer ABL800FLEX cihazında çalışılmış ve miktarı yeterli olan 10 adet venöz, 10 adet arteriyel ve 7 adet kapiller kan gazı numunesi hemen Nova Stat Profile Prime Plus cihazında çalışıldı. Ön onaylama deneylerinden geçen 6 parametre için iki cihaz arası sonuçların yüzde farklarının mutlak değerleri hesaplandı. Toplam hata hesaplamasında kullanacağımız yüzde bias için her parametrenin venöz, arteriyel ve kapiller numuneler için ayrı olacak şekilde ortalama yüzde farkları hesaplandı. Toplam hata= Yüzde bias+1.65*(Ortalama %CV) formülü kullanılarak 3 farklı numune tipinde 6 parametre için toplam hatalar hesaplandı ve ilgili parametrenin TEa’sından düşük olup olmadığı değerlendirildi. Vücut sıvısında pH ölçümü performansını değerlendirmek için 10 adet plevral/peritoneal sıvı numunesinin pH değerleri iki cihazda ölçülerek yüzde bias ve toplam hata hesaplandı. Sonuçlar arası yüzde farkların mutlak değerinin ortalaması hesaplanarak yüzde biası bulundu. Önceden hesapladığımız pH ortalama %CV ile toplam hatası hesaplandı. TEa ile kıyaslandı. Laboratuvarımızda kullandığımız RiliBÄK’tan alınan TEa değerleri; pH için 3.9, pO2 için 12, pCO2 için 12.5, potasyum için 9 iyonize kalsiyum için 15, laktat için 20 şeklindedir. Bulgular: Ön onay deneyleri kapsamında ortalama %CVler; pH için 0.02, pO2 için 0.96, pCO2 için 0.39, potasyum için 0.34, iyonize kalsiyum için 0.71, laktat için 0.37 olarak hesaplandı. Tüm parametreler için kendi TEa’larının yüzde 25’inden düşük olarak hesaplandı. Son onay kapsamında günler arası ortalama %CV; pH için 0.06, pO2 için 2.78, pCO2 için 1.02, potasyum için 0.43, iyonize kalsiyum için 0.69, laktat için 0.50 olarak hesaplandı. Yüzde bias değerleri venöz numunelerde; pH için 0.25, pO2 için 5.58, pCO2 için 2.23, potasyum için 2.86, iyonize kalsiyum için 3.15, laktat için 7.94 olarak hesaplandı. Arteriyel numunelerde; pH için 0.57, pO2 için 3.59, pCO2 için 2.08, potasyum için 6.49, iyonize kalsiyum için 9.96, laktat için 9.52 olarak hesaplandı. Kapiller numunelerde; pH için 0.53, pO2 için 6.96, pCO2 için 7.74, potasyum için 5.50, iyonize kalsiyum için 5.31, laktat için 15.61 olarak hesaplandı. Vücut sıvısı örneklerinde pH ölçümü için yüzde bias 0.58 olarak hesaplandı. Tüm numune tipleri ve parametreler için toplam hata TEa’dan düşük olarak hesaplandı. Sonuç: Kartuşlu sistem Nova Stat Profile Prime Plus kan gazı analizörünün performansı sıvı sistemli Radiometer ABL800FLEX kan gazı analizörü ile karşılaştırıldığında sonuçlarının uyumlu olduğu değerlendirildi. Anahtar Kelimeler: cihaz karşılaştırma, kan gazı, verifikasyon, yöntem onayı