GÜNEY İŞÇİ SENDİKALARI KONFEDERASYONU VE ÇUKUROVA'DA SENDİKAL GELİŞİME ETKİSİ (1950-1960)


Tütüncü G.

9. Çukurova Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi , Adana, Turkey, 9 - 11 October 2022, vol.2, pp.928-943

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 2
  • City: Adana
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.928-943
  • Dokuz Eylül University Affiliated: Yes

Abstract

Çukurova, 19.yüzyıldan itibaren Doğu Akdeniz limanlarına olan yakınlığı nedeniyle ekonomik olarak dışa açılmaya başlamıştı, bölgede 19.yüzyılda pamuk üretiminin başlaması, tarıma dayalı bir önsanayileşme döneminin Çukurova’da yaşanmasına neden oldu. Özellikle tarım işçisi sayısının Türkiye’de en yüksek olduğu bölge Çukurova’ydı. Buna bağlı olarakta Çukurova bölgesinde önemli bir sendikal gelişim yaşandı. Bölgede, 1946-1960 yılları arasında toplam 77 sendika kuruldu ve 77 sendikanın 9’u tarım sendikalarıydı. Tarım işçilerinin sendikalaşması en zor olan grup olduğu düşünüldüğünde Çukurova bölgesi, tarım sendikalarının gelişiminde de önemli bir temel sağlamıştır. Çukurova’da 1946 döneminde sendikalaşma faaliyetlerinde belirgin bir sosyalist etki görülmektedir. Sosyalist etki 1950 sonrasında ortadan kalkmış, Çukurova’daki sendikalaşma faaliyetleri milliyetçiliğe doğru kaymıştır. 28 Ağustos 1950 İlk üst örgütlenme olarak Adana’da Çukurova İşçi Sendikaları Birliği kuruldu. 24 Nisan 1951’de Nusret Anafarta ve kendisine bağlı 7 sendika, birlikten ayrıldı. 27 Nisan 1952 tarihinde yapılan kongrede Güney İşçi Sendikaları Federasyonu’na (Güney-iş Federasyon) dönüştü. Başkanlığa Hasan Özgüneş seçildi. Türk-iş’in kuruluş çalışmalarına katıldı, kurucu federasyonlardan biri oldu. Bu çalışma 1950-1960 arasında Çukurova bölgesindeki sendikal gelişmelerin bir portresini çizmeye çalışarak profesyonel sendikacıların etkinliğini ve katkılarını; başta Hasan Özgüneş olmak üzere değerlendirecektir. Kuruluş amacı “Adana ilinin çapraşık iş ve işçi sorunları ile dağınık işkolları arasında eşgüdümlü bir işçi hareketi yaratabilmek” olan Güney İşçi Sendikaları Federasyonu’nun faaliyetlerinin amacını gerçekleştirmeye olan katkısı değerlendirilerek, sendikal gelişmelere olan etkisi açıklanacaktır