Akademik Veri Yönetim Sistemi
Atılım Üniversitesi Yayınları, Erzurum, 2021
• MODERN GRAFİK TASARIM TARİHİ
• Modern sanat hareketleri, grafik tasarım bağlamının yanı sıra tipografi üzerinde bir anlayış ortaya koymuştur.
• Toplumsal yaşam temelinde yeni kavram biçimlerini tanımlayan sanayi devrimi, modernleşme sürecinin hazırlayıcısı olarak değerlendirilmektedir.
• JAPON UKIYO-E BASKILARI
• Grafik sanat tarihinde temel, Ukiyo-e illüstrasyon ve baskılarına dayandırılmaktadır.
• Ukiyo-e ağaç blok baskı sanatının amacı, Japon kültürünün yanı sıra toplumsal ve tarihsel bağlamdaki görsel ifade belgeleri ortaya koymaktır.
• ARTS AND CRAFTS HAREKETİ
• Endüstri toplumunun anlayışına karşı gelen bir tavır ortaya koyan Arts and Crafts hareketi, duyarsızlaşan toplumun yanı sıra tasarımda estetik bir yapılanmayı amaçlamıştır.
• Arts and Crafts hareketi, grafik tasarıma tipografi ve illüstrasyonu içeren bir iletişim misyonu yüklemiştir.
• FRANSIZ ART NOUVEAU HAREKETİ
• Bir kültürel yenilenme ortaya koyan Arts and Crafts hareketi, sonuçsal çerçevede Art Nouveau hareketinin zeminini oluşturmuştur.
• Seri üretimin nesnelerine karşı el işçiliğini savunan Art Nouveau hareketi, İngiltere çıkışlı modern tasarım hareketidir.
• Art Nouveau, renkli litografinin grafik ürünlerde kullanılmasını Fransız afiş tarzı oluşmasındaki kaynak olarak kabul etmektedir.
• ULUSLARARASI ART NOUVEAU HAREKETİ
• Yeni bir görselliğin zihinde biçimlenmesi üzerine anlayış geliştiren Art Nouveau, bir gelenekten kopma sürecini ifade etmektedir.
• Uluslararası Art Nouveau hareketi, birçok Avrupa ülkesinde kent merkezli olarak farklı biçimlerde tanımlanmaktadır.
• Almanya’da “Jugendstil” (Gençlik tarzı), Avusturya’da “Secession”
(Ayrılıkçılık), İtalya’da “Stile Liberty”, İspanya’da “Modernista”, Hollanda’da “Nieuwe Kunst” ifadeleri, Art Nouveau hareketinin uluslararası tavrını açıklamaktadır.
• ALMAN EKSPRESYONİZMİ
• Ekspresyonist sanat, 20. yüzyılın başlarında (1905-25) sosyal, kültürel, toplumsal, ekonomik gelişimlerin doğrusallığında ortaya çıkmıştır.
• Almanya merkezli ekspresyonist sanat; grafik, resim, edebiyat, film, mimarlık, tiyatro, müzik gibi birçok alanda kendini göstermiştir.
• Ekspresyonist resim çerçevesinde sanatçının zihinsel durumunu yansıtan Ekspresyonizm, soyut ve ruhsal bir ifade biçimini (dışavurum) vurgular.
• FÜTÜRİZM VE DADAİZM
• Fütürizm (1909-44), Filippo Tommaso Marinetti tarafından gerçekleştirilen İtalya merkezli sanat hareketidir.
• Filippo Tommaso Marinetti’nin manifestosunda Fütürizm, geçmişin negatif tutumlarını açığa çıkaran ve bu tutumu toplumsal bağlamlara meydan okuyarak daha da kışkırtıcı hale gelmiştir.
• Tipografiyi okuma ve görme etkinliği olarak irdeleyen Fütürizm, esasında dışavurumcu bir ifade yansıtmaktadır.
• Endüstri toplumu ve bilimin ortaya koyduğu yeni gerçekliklere karşı, sanat temelli düşünce biçimlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savunan manifesto, en temel sonuçlarını görsel sanatlar ve şiirde göstermiştir.
• Dadaizm, estetik ve sosyal değerlere meydan okuyan bir sanat hareketidir.
• Dada temel yaklaşımını; düzensizlik, anarşi, parçalamanın yanı sıra bölme, yapma, bozma gibi kavramlara dayandırmaktadır. Nitekim kolaj ve fotomontak tekniği, bu yaklaşımların bir sonucunu temsil etmektedir.
• Dadaizm, I. Dünya Savaşı'nın yıkımlarına duyulan nefreti ortaya koymak ve Avrupa toplumunun yozlaşmasını protesto etmek amacıyla ortaya çıkan bir tepki hareketidir.
• SÜPREMATİZM VE KONSTRÜKTİVİZM
• Süprematizm ve Konstrüktivizm, tarihsel bağlamda I. Dünya Savaşı ve Rus Devrimi sürecine dayandırılmaktadır.
• Süprematizm (1913-19) hareketinin temsilcisi Kazimir Malevich, resimsel betimlemeden öte duygunun dışavurumuna odaklanmıştır.
• Geometrik nesnelerde endüstriyel malzeme kullanımına odaklanan Konstrüktivizm, grafik tasarımı toplumun esas kuvveti olarak değerlendirir.
• BAUHAUS VE YENİ TİPOGRAFİ
• Modernizmin merkezinde konumlanan Bauhaus, endüstri ve sanat arasındaki ortak bağlantıyı kuran bir tasarım hareketidir.
• Modernist dönemin tasarım biçimi ve görsel duyarlılığını ortaya koyan Jan Tschichold, Yeni Tipografi'nin ilkelerinin yayılmasında kilit bir isimdir.
• DE STIJL VE ART DECO
• De Stijl, I. Dünya Savaşı'nın etkileri sonucunda oluşan sosyal düzen içerisindeki kuşağın gereksinimlerine yanıt olarak Hollanda'da kurulmuştur.
• 1920'ler ve 1930'larda etkisini sürdüren Art Deco ise yalınlık, simetri, geometri, iki boyutluluk gibi kavramlar temelinde görsel bir dili tanımlar.
• WALL STREET BUNALIMI VE AMERİKAN TASARIMI
• Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşanan sosyal ve ekonomik çöküşü tanımlayan Wall Street Ekonomik Krizi, modernitenin bir sonucudur.
• Yeniden Toparlanma politikaları, Ekonomik Kriz'in kontrol altına alınmasında çok boyutlu bir girişim ortaya koymaktadır.
• OTTO NEURATH, GERD ARNTZ VE BİLGİLENDİRME TASARIMI
• I. Dünya Savaşı sonucunda sosyal, politik, kültürel ve ekonomik hareketlilik bağlamında ortaya çıkan grafiksel ifade, bilgilendirme tasarımını açıklamaktadır.
• Otto Neurath, Gerd Arntz gibi tasarımcılar, günümüz bilgilendirme tasarımı ve grafiklerinin oluşmasındaki temeller olarak değerlendirilmektedir.
• PROPAGANDA VE II. DÜNYA SAVAŞI
• II. Dünya Savaşı'nın propaganda aracı afişler, savaş öncesinde Amerikan ulusunun milliyetçi ve mücadeleci anlayışını harekete geçirmek amacıyla iletişimin görsel unsuru olarak bir tanıtım kampanyasına hizmet etmiştir.
• İSVİÇRE TASARIM OKULU
• Sanat ve tasarımı ifade etmede en iyi ülke olarak tanımlanan İsviçre, modernist kültür ve felsefe bağlamında temel bir anlayış ortaya koymuştur.
• İsviçre'nin sınırlar ötesi yaklaşımı, Uluslararası Tipografik Üslubu tanımlamıştır.
• Uluslararası Tipografik Üslup, grid sistemine dayalı nesnel bir tasarım anlayışı ortaya koymaktadır.
• Tarihsel sürecin devamında oluşan post-modern tasarım anlayış, Uluslararası Tipografik Üslubun resmi tavrına tepkisel bir yanıttır.