İsviçre ve Alman Hukuku ile Karşılaştırmalı Olarak Anne-Babanın Kendisine Bırakılmayan Çocuk Hakkında Bilgilendirilme ve Bilgi Alma Hakkı

Yağcıoğlu B.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.75, sa.2, ss.1333-1400, 2026 (TRDizin)

Özet

Türk Hukuku’nda, anne ve/veya babanın kendisine bırakılmayan çocuğu ile kişisel ilişki kurma hakkı, Türk Medeni Kanunu’nun 182, 323 ve 324’üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Aynı konumdaki anne ve/veya babanın bilgilendirilme ve bilgi alma hakkına ilişkin ise açık kanuni bir düzenleme bulunmamaktadır. Her ne kadar Çocuklarla Kişisel İlişki Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’nin ikinci maddesinin a-iii bendinde, çocuğa ilişkin bilgi aktarımının kişisel ilişki kurma anlamına geleceği düzenlenmişse ve bu düzenleme öğretide kişisel ilişki kurma hakkının bir parçası olarak görülmüşse de bilgi alma ve bilgilendirilme hakkı, esasen kişisel ilişki kurma hakkından farklı özelliklere ve koşullara sahiptir. Bu çalışma, kişisel ilişki kurma hakkı ile bilgilendirilme ve bilgi alma hakkının birbirinden farklı olduğu anlayışıyla, Türk Hukuku bakımından konunun, kanuni bir düzenlemeye kavuşması ihtiyacı olduğu inancıyla kaleme alınmıştır. Muhtemel kanuni bir düzenlemeye ışık tutması amacıyla, bilgilendirilme ve bilgi alma hakkına ilişkin makul bir düzenleme önerisi sunulmaya çalışılmıştır. Bunun için İsviçre ve Alman Hukuku’ndaki konuyla ilgili düzenlemeler, öğretideki görüşler ve yargı kararları incelenmiştir.

Under Turkish Law, the non-custodial parent's right to establish a personal relationship with their child is governed by Articles 182, 323, and 324 of the Turkish Civil Code. However, there is no explicit legal provision regarding the right of the parent in the same position to be informed and to obtain information. Despite the fact that Article 2(a-iii) of the European Convention on Contact concerning Children defines the transmission of information as a form of the right to establish a personal relationship—a view shared by legal doctrine—the right to information inherently entails different features and requirements than the right to establish a personal relationship. This study is premised on the understanding that the right to establish a personal relationship is fundamentally different from the right to information; it is written out of the belief that a legislative framework is necessary to govern this issue under Turkish Law. With the aim of shedding light on a potential legislative amendment, this study endeavors to present a reasonable regulatory proposal regarding the right to be informed and to obtain information. To this end, relevant regulations scholarly opinions, and judicial decisions on the subject in Swiss and German Law have been examined.