Tüm Yönleri ile Veteriner Halk Sağlığı- 2023
Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, 2023
- Yayın Türü: Kitap / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2023
- Yayınevi: Türkiye Klinikleri Yayınevi
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
eteriner Halk Sağlığı, insan ve hayvan sağlığının birlikte ele alındığı, veteriner tıbbının ve insan tıbbının birbirini tamamladığı koruyucu sağlık hizmeti faaliyetidir. Dünyada ilk defa Halk Sağlığı kavramının tartışıldığı yıllarda Amerikalı Veteriner Hekim Frank Seaver Billings (1845-1912) veteriner tıbbının hayvan hastalıklarının önlenmesindeki rolünü dile getirerek, veteriner tıbbının halk sağlığına olan katkısını ortaya koymuştur. Daha sonra Amerikalı Veteriner Hekimler; I. Dünya Savaşı yıllarında Amerikalı Veteriner Hekimlerin halk sağlığı hizmetlerinde gösterdikleri başarı nedeniyle savaş sonrası veteriner tıbbının halk sağlığına olan katkısının, insan tıbbının halk sağlığına olan katkısı ile karışmaması için''Veteriner Halk Sağlığı'' kavramını kullanmışlardır. Dr. James Harlan Steele ''Veteriner Halk Sağlığı''kurumsal yapısının oluşması için yoğun çaba göstermiştir. Amerikalı veteriner hekimlerin girişimleriyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'nün bünyesinde 1949 yılında ''Veteriner Halk Sağlığı Bölümü'nün kurulmasının ve yine FAO (Food and Agriculture Organization) bünyesinde benzer bölümün kurulmasının veteriner halk sağlığı kurumsal yapılanmasında çok önemli destekleri olmuştur. Veteriner Halk Sağlığı insan, hayvan ve çevre sağlığının korunmasında bilimin yanında toplum, siyaset ve ekonominin de içinde barındırıldığı disiplinler arası birçok sağlık faaliyetini kapsamaktadır.
FAO'da kurulan ''Veteriner Halk Sağlığı Bölümü'' gıda üretimi ve güvenliği ile tarımsal üretimden insan ve hayvan sağlığı sorunlarına kadar ilgilenirken, DSÖ'nün bünyesinde kurulan Veteriner Halk Sağlığı bölümü insan tıbbı ile veteriner tıbbını ilgilendiren başta bulaşıcı hastalıklar olmak üzere birçok ortak konularda faaliyetlerini sürdürmektedir. İnsan ve hayvan sağlığı açısından ''Veteriner Halk Sağlığı'', hem ulusal hem küresel sağlığın korunmasına katkı sağlamaktadır.
Mustafa Kemal Atatürk 20. yüzyılın başında parçalanma aşamasına gelmiş Osmanlı İmparatorluğu'nun küllerinden, emperyalist ülkelere karşı verdiği kurtuluş mücadelesi sonrasındaTürkiye Cumhuriyeti Devletini kurarak bizlere emanet etmiştir. Cumhuriyetimizin ilanı ile ülkemiz genelinde her alanda olduğu gibi tarımsal kalkınma yolunda başarılı işler yapılmıştır. Tarımsal üretim genç Türkiye'nin kalkınmasının lokomotifi olmuştur. Ulu Önder, Cumhuriyetimizin 15. yılında, 01.11.1938 tarihli söylevinde ''Cumhuriyet'in on beşinci yılı planlı ve sistemli ''Tarım ve Köy'' kalkınmasının başlangıcı olmalıdır'' derken kısa dönemde elde edilen başarının ve bu başarı için sarf edilen emeklerin titizlik ile Türk Ulusunun kalkınmasında değerlendirilmesini dile getirmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan bugüne kadar geçen 100 yıllık süre zarfında, ülkemizde Veteriner Hekimliği eğitiminin başlamasının 181. yılı olmasına rağmen ''Veteriner Halk Sağlığı'' veteriner fakültelerimizde güçlü kurumsal bir yapılanma gerçekleştirememiştir. Bu noktadan hareket ile bu alanda yaşanan boşluğu dolduracağını düşünerek ''Cumhuriyetimizin . Kuruluşunun 100. Yıl Armağanı'' olarak bu kitabın yayınlanması, bir kaynak kitap olarak bu yayını önemli ve özel kılmaktadır.Veteriner tıbbı sadece tarım odaklı olmayıp insan tıbbına da çok önemli katkıları bulunmaktadır. Dünyaca ünlü tıp bilim insanı Prof. Dr. Rudolf L.K Virchow (1821-1902)'un bilimsel bir kongrede; '' tartışmada '' Ben sadece şunu bilirim ki; veteriner tıbbı ile insan tıbbı arasında bir ayrım yoktur, olmamalıdır da zaten, bir alanda elde edilen deneyim diğer alanın gelişmesini destekleyecektir'sözleri ile bu alanın önemini belirtmektedir. Veteriner Halk Sağlığı görev ve faaliyetleri sadece gıda güvenliği ve zoonozlar ile sınırlı olmayıp, temel bilimler dâhil birçok alanda insan tıbbına önemli katkılarda bulunmaktadır. DSÖ'nün 2002 yılında yayınladığı ''Veteriner Halk Sağlığında Yeni Yaklaşımlar (Future Trends in Veterinary Public Health)'' çalışma grubu raporunda belirttiği gibi; ''Veteriner Halk Sağlığının faaliyet alanı sadece veteriner hekimleri kapsamaz, aynı zamanda insan hekimlerini, hemşireleri, mikrobiyologları, hayvan kaynaklı hastalıkların tedavi ve korunmasına katkıda bulunan herkesi içine alır.
Veteriner Halk Sağlığının tüm faaliyet alanlarının hepsine bu kitabımızda yer verememiş olsak da Cumhuriyetimizin 100. yılı nedeniyle ülkemiz açısından önemli ve geleceğe yönelik veteriner ve insan tıbbının interdisipliner çalışmalarına ışık tutacak konu başlıklarını ele alıp siz değerli okuyucularımızla paylaşmak istedik. Cumhuriyetimizin kurucu liderimiz Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, şehitlerimizi, hayatta olmayan gazilerimizi ve veteriner halk sağlığını ülkemizde gündeme getirip yıllarca bu bilinci ülkemize yerleştirmeye çalışan Doç. Dr. Osman Nuri Koçtürk'ü diğer bir deyişle Tarhana Osman'ı saygıyla ve minnetle anıyoruz.
Değerli meslektaşlarım; yaklaşık 20 yıldır İzmir Veteriner Hekimler Odası bünyesinde oluşturmuş olduğumuz Veteriner Halk Sağlığı Çalışma Grubunun üyesi ve çalışma grubu başkanlığını yürütmekteydim. Geçen 20 yıllık süre içinde veteriner halk sağlığı konusunda birçok bilimsel faaliyeti birlikte yürüttük. Tüm bu faaliyetlerde veteriner halk sağlığı ve tek sağlık vizyonunu yerleştirmeye, sağlığın korunmasında disiplinler arası işbirliğinin önemini vurgulamaya çalıştık. Tüm faaliyetlerimizde çalışma grubu sekretaryamızı yürüten meslektaşım Vet. Hekim Adnan SERPEN'e özverili ve fedakârca çalışmalarından dolayı ne kadar teşekkür etsem azdır. Adnan Bey ülkemizdeki veteriner halk sağlığı ve tek sağlık konusunda birçok bilimsel faaliyetin içinde çalışma grubumuzu temsil ederek mesleğimizin yeni yüzyıldaki disiplinler arası entegrasyonuna ülkemizde çok önemli katkı sağlamış ve sağlamaktadır.
Değerli meslektaşlarım; bu yüzyılda dünya insan nüfusunun aşırı artması sonucu beslenme, barınma, eğitim, ulaşım ve diğer insan ihtiyaçlarının aşırı arması sonucunda dünyanın tüm zenginlikleri aşırı bir şekilde tüketilmiş ve bunun sonucunda çevre sorunları, sağlık sorunları birbirini ciddi bir şekilde artırmıştır. Bu karmaşık sorunları çözmeye yönelik disiplinlerin tek tek çözme çabaları yetersiz ve eksik kalmıştır. Bu nedenle insan, hayvan ve çevre sağlığının korunmasında disiplinler arası işbirliğine ihtiyaç vardır. Bu kitabın içeriğini; insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması noktasında farklı disiplinleri veteriner halk sağlığı çatısı altında bir araya getirerek 37ayrı bölüm makalesinden oluşturduk. Kitabın hazırlanmasında katkılarını esirgemeyen veteriner ve insan tıbbından değerli hocalarımıza ve yazarlarımıza teşekkürü bir borç biliyoruz. Yine bu kitabın yayınlanmasında her türlü desteklerini esirgemeyen Türkiye Klinikleri'ne sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bu kitap Cumhuriyetimizin 100. yılı nedeniyle ''Ulusumuza ve Bilim Camiamıza'2 armağanımızdır. Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılı ve tüm okurlarımızın Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun.
Saygılarımızla.
Prof. Dr. Osman YILMAZ
Editör