Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Uluslararası Ege Aile Hekimliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.248-249, (Özet Bildiri)
BİRİNCİ
BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNE KAYITLI 65 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERDE POLİFARMASİ
SIKLIĞI VE POTANSİYEL UYGUNSUZ İLAÇ KULLANIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: BÜTÜNCÜL BİR YAKLAŞIM
Birkan
BAYRAK1, Halil ŞEHİTLİOĞULLARI2,
Mehmet ÖZCAN3, Makbule
Neslişah TAN4
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp
Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, dr.birkanbayrak@gmail.com1
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana
Bilim Dalı, halilsehitliogullari@gmail.com2
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana
Bilim Dalı, bmehmetozcan@gmail.com3
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana
Bilim Dalı, neslisah.tan@deu.edu.tr4
Bildiri Türü: Poster
bildiri
Amaç: Yaşlı nüfusta polifarmasi;
ilaç-ilaç etkileşimleri ve advers etkiler açısından kritik bir sağlık sorunu
olmasının yanı sıra, sürdürülebilir ve bütüncül sağlık hizmeti sunumunun
önündeki en büyük engellerden biridir. Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi’ne
bağlı yedi Eğitim Aile Sağlığı Merkezi’ne (E-ASM) kayıtlı 65 yaş ve üzeri
bireylerde polifarmasi sıklığını belirlemek ve Beers 2023 kriterleri
doğrultusunda Potansiyel Uygunsuz İlaç (PUİ) kullanım yaygınlığı ile ilişkili
risk faktörlerini birinci basamağın bütüncül perspektifiyle analiz etmektir.
Metodoloji: Kesitsel ve
retrospektif tanımlayıcı tipteki bu araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi
bünyesindeki yedi E-ASM’ye kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastaların verileri bakımda
sürekliliğin temel aracı olan Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) üzerinden
taranacaktır. Polifarmasi, günlük 5 ve üzeri ilaç kullanımı olarak
tanımlanmıştır; PUİ tespiti için American Geriatrics Society (AGS) Beers 2023
kriterleri esas alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin
yanı sıra lojistik regresyon analizi kullanılacaktır (p<0,05 anlamlı kabul
edilecektir).
Bulgular: Literatür verileri ışığında yapılan
projeksiyona göre; taranan geriatrik popülasyonda polifarmasi sıklığının
%50-60, aşırı polifarmasi sıklığının ise %15-20 aralığında olması
beklenmektedir. Beers 2023 kriterlerine göre en az bir potansiyel uygunsuz ilaç
kullanım oranının %30-40 düzeyinde seyredeceği öngörülmektedir. En sık saptanan
uygunsuz ilaç gruplarının endikasyonsuz uzun süreli proton pompası
inhibitörleri (PPI), yüksek riskli NSAİİ’ler ve santral sinir sistemi yan
etkileri nedeniyle benzodiazepinler olacağı tahmin edilmektedir. Risk analizi
sonucunda; ileri yaş, multimorbidite (3 ve üzeri kronik hastalık) ve toplam
ilaç sayısındaki artışın PUİ kullanımı için en güçlü bağımsız risk faktörleri
olması beklenmektedir (p<0,05).
Sonuç: Çok merkezli bu çalışmanın
çıktıları, birinci basamakta polifarmasi yönetiminin yaşlı sağlığında bütüncül
değerlendirmenin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayacaktır. Beers
kriterlerinin klinik karar destek sistemlerine entegrasyonu ve aile hekimliği pratiğinde
periyodik "ilaç gözden geçirme" süreçlerinin yaygınlaştırılması;
bakımın sürekliliğini sağlayacak, advers olay riskini minimize edecek ve
geriatrik popülasyonda sürdürülebilir akılcı ilaç kullanımını teşvik edecektir.
Anahtar Kelimeler: Beers
Kriterleri, Birinci Basamak, Geriatri, Uygunsuz İlaç Kullanımı, Polifarmasi
PREVALENCE OF POLYPHARMACY AND
FACTORS AFFECTING POTENTIAL INAPPROPRIATE MEDICATION USE AMONG INDIVIDUALS AGED
65 AND OVER REGISTERED WITH PRIMARY HEALTH CARE SERVICES
Birkan
BAYRAK1, Halil ŞEHİTLİOĞULLARI2,
Mehmet ÖZCAN3, Makbule
Neslişah TAN4
Dokuz Eylül University Faculty of
Medicine Department of Family Medicine, dr.birkanbayrak@gmail.com
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of
Family Medicine, halilsehitliogullari@gmail.com2
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of
Family Medicine, bmehmetozcan@gmail.com3
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana
Bilim Dalı, neslisah.tan@deu.edu.tr4
Presentation type: Poster
Presentation
Objective: Polypharmacy in the elderly
population is not only a critical health issue in terms of drug-drug
interactions and adverse effects, but also one of the biggest obstacles to
providing sustainable and comprehensive healthcare services. The aim of this
study is to determine the prevalence of polypharmacy among individuals aged 65
and over registered at 7 Training Family Health Centers (E-ASM) affiliated with
Dokuz Eylül University and to analyze the risk factors associated with the
prevalence of Potential Inappropriate Medication (PIM) use according to the
Beers 2023 criteria from a primary care holistic perspective.
Methodology: In this
cross-sectional, retrospective descriptive study, data from patients aged 65
and over registered at 7 E-ASMs within Dokuz Eylül University will be screened
using the Family Medicine Information System (AHBS), the primary tool for
continuity of care. Polypharmacy is defined as daily use of 5 or more
medications; the American Geriatrics Society (AGS) Beers 2023 criteria were
used to identify PUIs. In addition to descriptive statistics, logistic
regression will be used to analyze the data (p<0.05 will be considered
significant).
Findings: Based on projections derived from
the literature, the prevalence of polypharmacy in the screened geriatric
population is expected to be 50-60%, while the prevalence of excessive
polypharmacy is expected to be 15-20%. According to the Beers 2023 criteria,
the rate of at least one potential inappropriate medication use is predicted to
be around 30-40%. The most frequently identified inappropriate drug groups are
predicted to be long-term proton pump inhibitors (PPIs) without indication,
high-risk NSAIDs, and benzodiazepines due to central nervous system side
effects. Based on the risk analysis, advanced age, multimorbidity (three or
more chronic diseases), and an increase in the total number of medications are
expected to be the strongest independent risk factors for PUU (p<0.05).
Conclusion: The findings of this
multicenter study emphasize that polypharmacy management in primary care is an
integral part of comprehensive geriatric assessment. The integration of the
Beers criteria into clinical decision support systems and the widespread implementation
of periodic “medication reviews” in family medicine practice will ensure
continuity of care, minimize the risk of adverse events, and promote
sustainable, rational drug use in the geriatric population.
Keywords: Beers Criteria, Primary Care,
Geriatrics, Inappropriate Drug Use, Polypharmacy