Akademik Veri Yönetim Sistemi
Endokurs 9, İzmir, Türkiye, 16 - 19 Ekim 2025, ss.65, (Özet Bildiri)
Amaç: Tip 2 diabetes mellitus (T2DM), osteoporoz ve osteoporotik kırık gelişimi açısından önemli bir risk faktörüdür. Hastalığın patofizyolojik mekanizmalarının yanı sıra, antidiyabetik tedavilerin de kemik mineral yoğunluğu (KMY) üzerine etkileri olduğu gösterilmiştir. Özellikle tiazolidindionların KMY’yi azalttığı ve kırık riskini artırdığı bilinmektedir. Sodyum glukoz ko-transporter 2 inhibitörleri (SGLT2-İ) kardiyorenal koruyucu özellikleriyle ön plana çıkmaktadır ancak kemik metabolizması ve kırık riski üzerine etkileri halen tartışmalı bir konudur. Bu çalışmada, T2DM tanılı postmenopozal kadın hastaların DEXA sonuçları ile antidiyabetik tedavilerinin retrospektif olarak incelenmesi ve farklı tedavi kombinasyonlarının KMY ve T-skorları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: 01.01.2023-01.03.2025 tarihleri arasında hastanemiz endokrinoloji polikliniğine başvuran T2DM tanılı postmenapozal 3.184 kadın hasta tarandı. Sekonder osteoporoza neden olabilecek hastalık ya da ilaç öyküsü olan ve osteoporoz tedavisi almış olan hastalar dışlandı. DEXA ölçümü yapılan ve diyabet tedavisi alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Tedaviler; tiazolidindion, SGLT2-İ, tiazolidindion+SGLT2-İ ve diğer antidiyabetik ilaçları içeren tedaviler (metformin/sulfonilüre/ GLP-1RA)/ DPP4-İ/insülin) olarak gruplandı. Gruplar arasında yaş ve beden kitle indeksi (BKİ) dengesizliği nedeniyle, ilgili çiftler 1:1 eğilim skoru eşleştirmesi (PSM) ile (yaş ve BKİ kovaryantları kullanılarak) ikili olarak eşleştirildi. Kategorik değişkenler ki-kare testi ile karşılaştırıldı; p<0,05 anlamlı kabul edildi Bulgular: Dahil edilme ölçütlerini karşılayan 310 hastanın verileri analiz edildi. Tüm kohortta median yaş 64 [59–69] yıl, median BKİ 30.1 [27.0–33.8] kg/m² idi. SGLT2-İ kullananlarda median yaş daha yüksekti 67 [58.5–70.0] (p=0.007). SGLT2+ tiazolidindion grubunda BKİ, SGLT2-İ kullanan gruba göre daha yüksekti: 32.0 [27.7–37.3] vs 27.7 [24.0–30.4] (p=0.015). Sigara, patolojik fraktür, hipertansiyon, ACE/ARB kullanımı serum kalsiyum, D vitamini, PTH ve magnezyum açısından anlamlı fark saptanmadı. PSM sonrası (yaş ve BKİ dengelendikten sonra) SGLT2+ tiazolidindion grubunda femur boyun ve femur total T-skorları, diğer antidiyabetik tedavi rejimlerini alan hastalara göre daha düşük bulundu: −1.7 vs −1.1 (p=0.044) ve −0.9 vs −0.1 (p=0.017). KMY ölçümlerinde diğer tedavilere kıyasla belirgin fark izlenmedi. Sonuç: Bu çalışmada; SGLT2-İ kullanan hastalarda patoloji fraktür, KMY ve T-skorları açısından diğer tedavileri alanlara kıyasla anlamlı farklılık saptanmadı. Ancak yaş ve BKİ eşleştirildikten sonra, SGLT2-İ+ tiazolidindion kombinasyonu kullanan hastalarda femoral bölgede daha düşük T-skorları dikkat çekicidir. Örneklem büyüklüğümüz genellenebilirliği kısıtlasa da, osteoporotik ek risk faktörlerine sahip hastalarda SGLT2-İ+ tiazolidindion kombinasyonunun tercih edilmemesi düşünülebilir, bu bulguların daha geniş prospektif kohortlarda doğrulanması gereklidir. Anahtar Kelimeler: Kemik Mineral Yoğunluğu, Tip 2 Diabetes Mellitus, Postmenopozal Osteoporoz, Sodyum glukoz ko-transporter 2 inhibitörleri, Tiazolidindionlar