COVID-19 Vaka Sayısı Açıklamasına Kamuoyu Tepkisi: Twitter Paylaşımlarının İçerik Analizi

Creative Commons License

Keskin S., Süner A. F., Türe N., Bilgin A. C.

Sosyal Bilimler ve Sağlık Bülteni (SoSa), sa.11, ss.74-89, 2024 (Hakemli Dergi)

Özet

COVID-19 pandemisi süresince Türkiye'de kamuoyuna aktarılan bilgilerin doğruluğu ve şeffaflığı konusunda çeşitli tartışmalar yaşanmıştır. Özellikle açıklanan vaka sayıları, bu tartışmaların odağı haline gelmiştir. Eleştiriler doğrultusunda, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 25 Kasım 2020 tarihinde yaptığı açıklamada tüm vakaların günlük tabloda yer alacağını belirtmiştir. Bu çalışmanın amacı, Bakan Koca'nın açıklamasına kamuoyunun nasıl baktığını anlamak için sosyal medya platformu Twitter’da kullanıcıların tepkilerini analiz etmektir.

Fahrettin Koca’nın 25 Kasım 2020, saat 20.15’teki açıklamasının ardından 24 saat boyunca #vakasayısı hashtag’i ile paylaşılan tweetler çalışmaya alınmıştır. Tweetler, içerik analizi yöntemiyle ayrı ayrı iki araştırmacı tarafından kodlanmış ve oluşturulan kodlar dört araştırmacı tarafından değerlendirilip temalar elde edilmiştir. Nicel analizler, tekrarlayan tweetler elendikten sonra gerçekleştirilmiştir.

Çalışmada toplam 38412 tweet toplanmıştır. Retweetler (n=29491) çalışmadan çıkarılmıştır. Geriye kalan 8921 tweet nitel analizlerle incelenmiştir. Tekrarlayan tweetler çıkarıldıktan sonra, 8624 tweet üzerinden nicel analizler yapılmıştır. Tweetlerden elde edilen değerlendirmede ulaşılan kodlardan ortaya çıkan temalar “güvensizlik”, “yalan”, “kandırılmak”, “geç kalmak”, “halkın talepleri” dir. Fahrettin Koca, Ekrem İmamoğlu ve Devlet Bahçeli en çok bahsi geçen kişiler, Sağlık Bakanlığı ve Türk Tabipler Birliği de en çok bahsi geçen kurumlardır. Tweetlerin arasında fazlaca sayıda küfür ve hakaret olduğu da görülmüştür. Bakan Koca’nın açıklamasını destekleyen tweetler daha çok yurttaşların bireysel önlemlerine odaklanmıştır. 

Sonuç olarak, vaka sayısı tanımındaki değişiklik gibi somut olaylar toplumda farklı görüşlere yol açmış olup, halkın duyduğu güvensizliği ortaya koymuştur. Bu çalışmanın bulguları, pandemi yönetimi konusunda daha şeffaf ve açık bir iletişimin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bilgi eksikliği veya yanlış bilgilendirme, halkın sağlıklı kararlar almasını engelleyebilir ve bu da toplum sağlığı için ciddi riskler yaratabilir.