Uluslararası Balkan Sempozyumu-Balkanlar'da Dostluk Ve İşbirliği Dinamikleri, Isparta, Türkiye, 5 - 07 Ekim 2012, ss.1-14
Çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın sonlarında milliyetçilik akımının etkisiyle dağılma sürecine girmiştir. Devleti çöküşten kurtarmak amacıyla 23 Temmuz 1908 tarihinde meşrutiyet yeniden ilan edilmesine rağmen, 1912-13 Balkan Savaşları devletin büyük kayıplara uğramasına neden olmuştur. Dönemin sivil, asker, aydın ve bürokratları tarafından bu kayıpların nedenlerine ilişkin çok sayıda makale ve kitap kaleme alınmıştır. “Bin nasihate nispetle bir felâket evlâdır” diyen Tüccarzâde İbrahim Hilmi [Çığıraçan] bu aydınlardan birisidir. On beş yaşında iken İkdam gazetesinde yayın hayatına başlayan Tüccarzâde, 1896’da Kitabhane-i İslam’ adlı yayınevini kurarak çeşitli fikir eserleri kaleme almıştır. Kitabhane-i İslam adlı yayınevinin ismini “Kitabhane-i İslam ve Askeri” olarak değiştirip, bazı askeri kitaplar da yayınlamıştır. Bu süreçte kaleme aldığı eserlerinde, Osmanlı Devleti'nin yaşadığı problemleri; siyasi, askeri, ekonomik ve toplumsal temellerden hareketle değerlendirmiş ve çeşitli çözüm yolları sunmuştur. Özellikle Balkan Savaşları sürecinde, Osmanlı toplumunun içinde bulunduğu durumu değerlendirerek, yaşanan felaketlerden ders almak gerektiğinin altını çizmiştir. Bu çalışmada da, Tüccarzâde İbrahim Hilmi'nin I. Balkan Savaşı'nın akabinde yazdığı ve Osmanlı Devleti'nin bu savaşlardaki yenilgi nedenlerini değerlendiren “Balkan Harbi’de Neden Münhezim Olduk?” adlı eseri, tahlil edilecektir.