Akademik Veri Yönetim Sistemi
29. Ulusal Pediatrik Endokrinoloji ve Diyabet Kongresi , Antalya, Türkiye, 15 - 20 Nisan 2025, ss.325, (Özet Bildiri)
AMAÇ: Çocuk Endokrinolojisi polikliniğine boy kısalığı yakınması ile başvuran ve Çölyak hastalığı
tanısı konan hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin belirlenmesi ve bu hastaların
diğer boy kısalığı olan çocuklar ile karşılaştırılması amaçlandı.
GEREÇ-YÖNTEMLER: Son 10 yılda dört farklı üniversite hastanesinin Çocuk Endokrinolojisi
polikliniğine boy kısalığı şikayetiyle başvuran hastaların verilerine E34.3 ve E23.0 ICD10 tanı
kodları ile ulaşıldı. Çölyak serolojisi olarak doku transglutaminaz antikor IgA (TTGA) ve antiendomisyum
(EMA) IgA antikoru bakılmış olgular çalışmaya alındı. Çölyak hastalığı tanısı konan
hastaların demografik ve klinik bilgileri, oksoloji, fizik muayene, puberte ile laboratuvar testleri
(tam kan sayımı, İGF-1, tiroid fonksiyon testleri) ve kemik yaşları kaydedildi. Çalışma verileri eksik
olan ve çölyak serolojisi bakılmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hasta grubu (çölyak serolojisi
pozitif olan olgular) ile kontrol grubu (çölyak serolojisi negatif olanlar) karşılaştırıldı. Sonuçlar
yüzde (%, n) ve ortalama±SD olarak verildi.
BULGULAR: Dört merkeze bu tanı kodları ile başvurmuş toplam hasta sayısı 8438 idi. Bu
hastalardan 73’ünün (%0,9) çölyak serolojisi pozitif olarak saptandı. Kontrol grubu olarak bir
merkeze başvuran hastalar değerlendirmeye alındı (n=1472). Çalışma verileri tam olan ve çölyak
serolojisi bakılmış olan 500 olgu değerlendirmeye alındı. Bu olgular arasında çölyak serolojisi
pozitiflik oranı %3,2 (n=16) idi. Kalan 484 olgu kontrol grubu olarak değerlendirildi. Seroloji pozitif
olan grupta erkek oranı 34,2 (n=25), kontrol grubunda ise %52,5 (n=254, p= 0,004) idi. Seroloji
pozitif olan grup ile kontrol grubunun sırasıyla ortalama yaşı 9,79±4,11 ve 10,08±4,28 (p=0,350);
ortalama boy SDS’leri -2,04±1,03 ve -2,54±0,7 (p<0.001); ortalama kemik yaşı 7,91±3,61 ve
8,64±4,21 (p=0,134) idi. Seroloji pozitif grup ile kontrol grubu sırasıyla karşılaştırıldığında büyüme
hızı 4,94±2,2 cm/yıl ve 5,79±2,75 cm/yıl (p=0,042); hemoglobin değeri 12,34±1,43 g/dl ve
12,73±1,53 g/dl (p<0,001), İGF-1 SDS’leri -1,56±0,9 ve -1,09±1,11 (p<0,001) idi.
SONUÇ: Boy kısalığı nedeni ile başvuran çocuklarda çölyak hastalığı seropozitiflik oranı %0,9’dur.
Çölyak hastalığı olan çocuklar diğer boy kısalığı olan çocuklar ile karşılaştırıldığında daha düşük
hemoglobin ve IGF1 değerlerine sahiptirler. Daha geniş serilerden elde edilecek veriler ilgili
laboratuvar değerlerin çölyak hastalığı tanısını öngördürmedeki rolüne ışık tutabilir.
Anahtar Kelimeler: Boy kısalığı, çölyak hastalığı, pediatri, seropozitivite