Kayaç Özelliklerinin Patlatma Kaynaklı Dalga Yayılımına Olan Etkisinin Araştırılması
MT Bilimsel Yer Altı Kaynakları Dergisi, sa.29, ss.33-46, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: MT Bilimsel Yer Altı Kaynakları Dergisi
- Sayfa Sayıları: ss.33-46
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, kayaçların fiziksel, mekanik, dinamik ve kimyasal özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla farklı sondajlardan alınan kayaç numuneleri üzerinde yoğunluk, porozite, ultrasonik P ve S dalga hızları, tek eksenli basınç dayanımı (UCS), elastisite modülü, suda dağılma dayanımı ve kimyasal analiz deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca saha sismik ölçümlerinden elde edilen veriler laboratuvar sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, yoğunluğu yüksek ve porozitesi düşük kayaçların daha yüksek dalga hızları, dayanım ve elastisite modülü değerlerine sahip olduğu; buna karşılık düşük yoğunluk ve yüksek poroziteye sahip kayaçların düşük dalga hızları, dayanım ve elastisite modülü değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Kimyasal bileşimin de kayaçların fiziksel ve mekanik davranışları üzerinde önemli etkileri olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kayaç özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımını önemli ölçüde kontrol ettiğini ortaya koymuş ve patlatma tasarımlarının optimize edilmesine yönelik önemli bilgiler sağlamıştır.