Yeraltı Mermer Madenciliğinde Üretimin İş Sağlığı ve Güvenliği Yaklaşımları İle Modellenmesi


Creative Commons License

Özfırat M. K., Özkan E., Yetkin M. E., Sayın Ü., Eyüboğlu A. K.

12. International Marble And Natural Stone Congress, Afyonkarahisar, Türkiye, 23 - 25 Ekim 2025, ss.416-429, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Afyonkarahisar
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.416-429
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yeraltı mermer madenciliği, artan derinlik ve yüzey rezervlerinin tükenmesiyle birlikte hem mühendislik zorlukları hem de önemli İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) çözümleri gerektiren bir üretim alanı haline gelmiştir. Bu çalışma, yeraltı mermer üretiminde yaygın olarak kullanılan oda-topuk yöntemini, İSG perspektifinden ele alarak; tasarım geometrisinin (düzenli ve düzensiz oda topuk) stabilite, iş güvenliği ve risk yönetimi üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Metodoloji, literatürdeki temel saha çalışmaları, jeolojik özellikler ve kaya mekaniği ilkeleri ve Afyonkarahisar bölgesindeki bir ocak kesitine dayanan sayısal modelleme analizlerinin incelemesine dayanmaktadır. Literatür bulguları, düzenli topuk geometrisinin öngörülebilir yük dağılımı ve daha yüksek güvenlik faktörleri sunarak üretim verimliliği ve iş güvenliği açısından faydalar sağladığını göstermektedir. Dört aşamalı olarak gerçekleştirilen sayısal modelleme sonuçları, planlı bir oda-topuk tasarımının son kazı adımında dahi minimum dayanım faktörünü 1,58 gibi güvenli bir seviyede tutabildiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, derinleşen açık ocaklara bir alternatif olarak, bilimsel ve sistematik bir yaklaşımla planlanan yeraltı mermer madenciliğinin hem uygulanabilir hem de İSG açısından daha güvenli bir seçenek olduğunu göstermektedir.