Tip 2 Diyabette 5:2 Aralıklı ve Sürekli Enerji Kısıtlamasının Glisemik Kontrol ve Sürdürülebilirlik Açısından Karşılaştırılması: Randomize Kontrollü Çalışma Önerisi

28. Aile Hekimliği Araştırma Günleri Kongresi, Denizli, Türkiye, 12 - 14 Kasım 2026, ss.1-14, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Denizli
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.1-14
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Aile Hekimliği Akademisi Araştırma Günleri · Bir Fikrim Var

Tip 2 Diyabette 5:2 Aralıklı ve Sürekli Enerji Kısıtlamasının Glisemik Kontrol ve Sürdürülebilirlik Açısından Karşılaştırılması: Randomize Kontrollü Çalışma Önerisi

Barış YOLCU¹, Harun Umut TÜRKOĞLU¹, Vildan MEVSİM¹

¹Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İzmir

Giriş

Tip 2 diyabet yönetiminde beslenme tedavisi temel yaklaşımlardan biridir. Aralıklı enerji kısıtlamasının glisemik kontrol üzerindeki etkileri gösterilmiş olmakla birlikte, sürekli enerji kısıtlamasına kıyasla uzun dönem sürdürülebilirliği ve gerçek yaşam koşullarındaki uygulanabilirliği önemini korumaktadır. Araştırmanın amacı, standart farmakolojik tedaviye eklenen 5:2 aralıklı ve sürekli enerji kısıtlamasının glisemik kontrol, vücut ağırlığı, diyete uyum ve etkinin kalıcılığı açısından karşılaştırılmasıdır.

Yöntem

Araştırma, aile sağlığı merkezinde iki kollu, açık etiketli, randomize kontrollü tasarımda yürütülecektir. Evreni, 40–70 yaşlarında, beden kitle indeksi 25–39,9 kg/m² olan, insülin kullanmayan tip 2 diyabet hastaları oluşturacaktır. Uygun hastalar ardışık örneklemeyle seçilerek 1:1 oranında randomize edilecektir. Örneklem büyüklüğü, HbA1c'de 0,5 yüzde puanlık fark, 1,3 standart sapma, %80 güç, α=0,05 ve %15 kayıp varsayımıyla yaklaşık 250 hasta olarak planlanacaktır.

Müdahale grubunda haftada ardışık olmayan iki gün 600–800 kcal, karşılaştırma grubunda sürekli günlük enerji kısıtlaması uygulanacaktır. Haftalık enerji hedefleri eşitlenecek, farmakolojik tedaviler ortak algoritmayla sürdürülecektir. Müdahale 12 hafta, toplam izlem 12 ay olacaktır. Veriler laboratuvar ölçümleri, hasta izlem formları ve beslenme kayıtlarıyla toplanacaktır. Analizde tedavi etme niyeti ilkesi ve tekrarlı ölçümler için karma etkili modeller kullanılacaktır.

Bulgular

Birincil bağımlı değişken 12. haftadaki HbA1c değişimidir. İkincil bağımlı değişkenler vücut ağırlığı, diyete uyum, ilaç gereksinimi, hipoglisemi ve 12. aydaki HbA1c değişimidir. Temel bağımsız değişken diyet türüdür; yaş, cinsiyet, diyabet süresi ve başlangıç tedavisi diğer değişkenlerdir.

Sonuç

Araştırmanın birinci basamakta uygulanabilir ve sürdürülebilir beslenme yaklaşımlarına bilimsel ve akademik kanıt sağlaması, klinik uygulamaları geliştirmesi, ekonomik ve toplumsal katkı potansiyeli oluşturması, araştırmacı yetiştirilmesini desteklemesi ve çok merkezli çalışmalara temel oluşturması beklenmektedir.

Tartışma Soruları

İki diyetin karşılaştırılmasında eşit haftalık enerji açığı sağlanması, müdahalelerin iç geçerliliğini nasıl etkiler?
HbA1c değişimi mi, uzun dönem diyete uyum ve sürdürülebilirlik mi birincil sonuç ölçütü olarak seçilmelidir?
Diyete uyum, farmakolojik tedavi değişiklikleri ve izlem kayıpları analizde nasıl ele alınmalıdır?