Akademik Veri Yönetim Sistemi
14. Ulusal & 6. Uluslararası Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Kongresi , Antalya, Türkiye, 6 - 09 Kasım 2025, ss.365-366, (Özet Bildiri)
Giriş: Demans hastalığının bilişsel ve davranışsal zorluklarıyla
birlikte kalça kırığı cerrahisi sonrası bakım yükünün artması, aile üyesi bakım
verenleri
fiziksel, psikolojik ve sosyal yönlerden etkilemektedir.
Amaç: Kalça kırığı nedeniyle ameliyat olan demanslı hastalara
bakım verenlerin deneyimlerini anlamaktır.
Gereç yöntem: Fenomenolojik nitel araştırma için etik
kurul, kurum izni ve bakım verenlerden yazılı onam alınmıştır. Çalışmanın
evrenini, bir üniversite hastanesinde son altı ay içinde kalça kırığı cerrahisi
uygulanmış demanslı hastalara bakım verenler oluşturmuştur (n=10). Amaçlı
örneklem yöntemiyle seçilen katılımcılarla yapılan görüşmeler veri doygunluğu
sağlanınca sonlandırılmıştır. Bakım verenlerin yaş ortalaması 55±08 ve beş tanesi hastaların kızı, dördü oğlu, biri gelini
iken, hastaların yaş ortalaması 81.9±03 tür ve yalnızca biri erkektir. Veriler, yarı
yapılandırılmış derinlemesine görüşme
formuyla, bireysel yüz yüze
görüşmelerle toplanmıştır. Ses kayıt cihazıyla kaydedilen görüşmeler yaklaşık
30–45 dakika sürmüş ve aynı gün yazıya dökülmüştür. Veriler, nitel veri analiz
yöntemlerinden içerik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma “COREQ
(Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research) kriterleri
doğrultusunda yürütülmüş ve raporlanmıştır.
Bulgular: Verilerin
içerik analizi sonrasında “Zor bir süreç”,
“Çözüm arayışı” ve “Baş etme” olmak üzere 3 ana tema
belirlenmiştir. Zor bir süreç ana temasını, bakım verenlerin fiziksel ve
psikolojik olarak deneyimledikleri zorluklar oluşturmuştur. Bu ana tema; “Yetememek”, “Tükenmişlik”, “Çaresizlik”,
“Yitirilen sosyallik” ve “Kendini ihmal” alt temalarından
oluşmaktadır. Çözüm arayışı ana temasını
ise; “Elalem ne der” ve “Belirsizlik ve evde bakıma yönelik
endişeler” alt temaları oluşturmuştur. Baş etme ana teması “Aile içi dayanışma”, “Kültürel değerler” ve “Basit çözümler” alt temalarını
içermektedir.
Sonuç
ve öneriler: Bulgular,
kalça kırığı cerrahisi uygulanmış demanslı hastalara bakım verenlerin çok boyutlu fiziksel, duygusal ve
sosyal yüklerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu yüklerle baş etmekte çok fazla
zorlandıklarını ortaya koymuştur. Bakım verenlere
yönelik eğitim, psikososyal desteğin yanısıra profesyonel bakım desteğinin sağlanması için kültürel özelliklerin de göz
önünde bulundurulduğu kapsamlı ve bütüncül
yaklaşımlar geliştirilmesi önerilebilir.
Anahtar
kelimeler: Bakım
veren, Demans, Kalça cerrahisi, Nitel çalışma