Akademik Veri Yönetim Sistemi
34. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi, Aydın, Türkiye, 29 Nisan - 03 Mayıs 2025, ss.443-444, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Dünya’da çocuk ve ergen yaş grubunda ruhsal sorunlara yönelik psikotrop ilaç (özellikle antidepresan, antipsikotik ve stimülan) kullanımı zaman içinde artmaktadır. Türkiye’de bu alanda yapılan çalışmalar daha çok bölgesel veya kesitsel nitelikte olup zaman içinde kullanım özelliklerinin değişimine dair veriler eksiktir. Bu bakımdan çocuk ve ergen psikiyatrisinde psikotrop ilaç kullanım özelliklerinin zaman içindeki değişimini etkileyen etkenlerin incelenmesi önem taşımaktadır. Amaç: Bu çalışmada amaç, bir çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğinde psikotrop ilaç tedavisi kullanımı ile ilişkili etkenleri analiz edip önceki dönemle karşılaştırarak zaman içindeki değişimi belirlemek ve bu sayede çocuk ve ergenlerde psikotrop ilaç kullanımına dair klinik karar süreçlerine rehberlik edebilecek güncel verileri sağlamaktır. Yöntem: Polikliniğimize 2023 yılının ilk altı ayında başvurmuş olan 1450 yeni hastanın 1-1.5 yıllık izlem sürecini içeren PROBEL kayıtlarının ve hasta dosyalarının incelendiği bu tek merkezli çalışma, retrospektif kohort araştırma niteliğindedir. Sosyodemografik özellikler, klinik bulgular, değerlendirme uygulamaları, tedavi yaklaşımları ve psikotrop ilaç kullanımı ile ilişkili olabilecek etkenler incelenmiştir. Veriler SPSS v.24 programı ile analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerde kesikli değişkenler sayı ve yüzdeyle, sürekli değişkenler ise ortalama±SS, medyan (min–maks) ile verilmiştir. Kesikli değişkenler için Ki-kare veya gerektiğinde Fisher’in kesin Ki-kare testi; sürekli değişkenlerde normal dağılım durumuna göre bağımsız gruplar t-testi ya da Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Normal dağılım değerlendirmesi için Skewness, kurtosis, normalite testleri ve histogramlar dikkate alınmıştır.Psikotrop ilaç kullanımıyla ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılmıştır.Tüm analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Sonuç-Tartışma: Bu çalışma sonucunda aynı çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğinde 21 yıl arayla yapılan değerlendirme sonucunda çocuk ve ergenlere psikotrop ilaç tedavisi uygulamasında artış olduğu;yaş, yakınma sayısı, birden fazla görüşme, önceden psikiyatri başvurusu olması gibi ilaç kullanımını etkileyen etkenlerin bulunduğu, klinik uygulamaların mevcut kılavuzlarla büyük ölçüde uyumlu olduğu saptanmıştır. Bir çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğinde çocuk ve ergenlere psikotrop ilaç uygulamaları ile ilişkili etkenlerin zaman içindeki değişimini gösteren bu veriler, değerlendirme ve tedavi uygulamalarına ilişkin klinik karar süreçlerine rehberlik edebilir.