Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. ISPEC INTERNATIONAL CONGRESS ON CONTEMPORARY SCIENTIFIC RESEARCH, Madrid, İspanya, 18 - 25 Nisan 2026, ss.5-6, (Özet Bildiri)
Amaç:
Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama Araştırma Merkezinde hizmet veren veya klinik gözlemde bulunan 3., 4. ve 5. sınıf diş hekimliği öğrencilerinin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını değerlendirmek, diş hekimliği hizmeti sunarken karşılaştıkları zorlukları belirlemek ve bu tutumları etkileyen faktörleri incelemektir.
Yöntem:
Çalışmaya toplam 223 öğrenci dahil edildi. Veriler, araştırmacılar tarafından Google Forms platformu üzerinden hazırlanan çevrim içi anket formu aracılığıyla toplandı. Anketin ilk bölümünde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, özel gereksinimli yakınına sahip olma durumları ve özel gereksinimli bireylerle olan klinik deneyimleri belirlemeye yönelik sorular yer aldı. Anketin ikinci bölümünde ise öğrencilerin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını değerlendirmek amacıyla ‘Sağlık Hizmetlerinde Engelli Tutumları Ölçeği’ kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde) kullanıldı. Analitik değerlendirmelerde değişkenler arasındaki ilişkiler uygun istatistiksel testler ile incelendi. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular:
Ölçeğe verilen yanıtlara göre öğrencilerin %59.2’sinin kadın olduğu görüldü. Öğrencilerin %25.1’inin engelli bireylerle klinik deneyimi bulunduğu ve %8,5’inin engelli yakınına sahip olduğu belirlendi. Katılımcıların %75’i engelli hastaları muayene etmeye olumlu yaklaşmakta ve engelli hastaları anlamayı mesleki açıdan önemli görmektedir. Öğrencilerin %69’u uygun yaklaşım ve klinik koşullar sağlandığında engelli hastaların da diğer hastalar kadar etkin şekilde tedavi edilebileceğini belirtti. Kadın öğrencilerin toplam ölçek puanları, erkek öğrencilerin puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu.
Sonuç:
Öğrencilerin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının çeşitli bireysel ve deneyimsel faktörlerden etkilenebileceğini görüldü. Ayrıca öğrenciler, özel gereksinimli hastalara hizmet sunarken özellikle tedavi süresinin uzunluğu, iletişim güçlükleri ve klinik altyapı eksiklikleri gibi sorunları önemli engeller olarak bildirdi. Diş hekimliği eğitim programlarında özel gereksinimli bireylerle ilgili klinik deneyimlerin artırılmasının ve sağlık kurumlarında altyapı hizmetlerinin geliştirilmesinin gerekliliğini vurgulandı. Özel gereksinimli bireylere yönelik kapsayıcı ve erişilebilir ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sağlanabilmesi için hem eğitimsel hem de yapısal düzenlemelerin yapılması önem taşımaktadır.
Objective:
The aim of this study was to evaluate the attitudes of 3rd-, 4th-, and 5th-year dental students who provide services or participate in clinical observation at the Dokuz Eylül University Oral and Dental Health Application and Research Center toward individuals with disabilities, to identify the difficulties they encounter while providing dental care to disabled individuals, and to examine the factors influencing these attitudes.
Methods:
A total of 223 students were included in the study. Data were collected through an online questionnaire prepared by the researchers using the Google Forms platform. The first section of the questionnaire included questions related to participants’ sociodemographic characteristics, whether they had a relative with a disability, and their clinical experience with individuals with disabilities. In the second section, the “Attitudes Toward Disabled Persons in Health Services Scale” was used to evaluate students’ attitudes toward individuals with disabilities. Descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency, and percentage) were used for data analysis. In the analytical evaluation, the relationships between variables were examined using appropriate statistical tests. The level of statistical significance was set at p < 0.05 for all analyses.
Results:
According to the responses to the scale, 59.2% of the students were female. It was determined that 25.1% of the students had clinical experience with individuals with disabilities and 8.5% had a relative with a disability. Seventy-five percent of the participants reported a positive attitude toward examining patients with disabilities and considered understanding disabled patients professionally important. Additionally, 69% of the students stated that patients with disabilities could be treated as effectively as other patients when appropriate approaches and clinical conditions were provided. The total scale scores of female students were found to be statistically significantly higher than those of male students.
Conclusion:
It was observed that students’ attitudes toward individuals with disabilities may be influenced by various individual and experiential factors. Students also reported that issues such as prolonged treatment time, communication difficulties, and insufficient clinical infrastructure constitute major barriers when providing care to patients with disabilities. Increasing clinical experiences related to individuals with disabilities in dental education programs and improving disability-friendly infrastructure in healthcare institutions are essential. Educational and structural arrangements are important to ensure inclusive and accessible oral and dental health services for individuals with disabilities.